Przegląd nowości

Czarna maska, albo dolnośląska arka Noego (4)

Szczegóły

Opublikowano: czwartek, 01, kwiecień 2021 10:00

Przegnałam go jak psa. (…) Jeśli dowie się o tym, jeśli dojdzie do niego [męża], że ja się puściłam z Murzynem, że kolorowy mnie miał, on się chyba zabije”. Z upływem czasu atmosfera coraz bardziej się zagęszcza (dotyczy to również strony muzycznej, kiedy na wzór stretta powracają główne motywy muzyczne, między innymi sola altowego), a  pod koniec wypadki ulegają gwałtownemu przyśpieszeniu (zabójstwo Jedidji, niewyjaśniona śmierć Benigny, samobójstwo Schullera), niepostrzeżenie przeobrażając się w upiorny danse macabre, a na wypełnienie się przeznaczenia wskazuje wspomniany dźwięk kurantów, któremu towarzyszy chóralny ustęp Dies irae, dies illa.

Zarazem jednak wszystkie niezwykłe zdarzenia mogą znaleźć racjonalne wytłumaczenie: wtargnięcie masek to karnawałowy korowód, anioł śmierci jest zabłąkanym puszczykiem, wlatującym do komnaty, Benigna może być ofiarą dżumy.

Czarna maska to tzw. opera literacka, czyli wykorzystująca tekst pierwowzoru³, jeśli nie liczyć redakcyjnych retuszy, sprowadzających się do niezbędnych skrótów i włożenia niektórych kwestii z oryginału w usta innych postaci. Stanowi ona dramatyczne kontinuum⁴, w którym czas akcji pokrywa się z realnym trwaniem przedstawienia. Zachowana zostaje także druga z trzech klasycznych jedności, albowiem akcja nie wykracza poza jedno miejsce – komnatę w domu burmistrza. O tym, co dzieje się poza nim, dowiadujemy się jedynie z relacji postaci oraz dochodzących z zewnątrz odgłosów. 

• « poprz.
• nast. »