Przegląd nowości

Opery z filmów

Szczegóły

Opublikowano: czwartek, 14, kwiecień 2022 21:58

Nico Muhly, czterdziestoletni twórca amerykański, ma już na swym koncie dwie opery oparte na autentycznych zdarzeniach: Mroczne siostry o poligamii praktykowanej w odłamie mormonizmu oraz Dwóch chłopaków o niebezpieczeństwach związanych z poruszaniem się nastolatków w cyberprzestrzeni i zatarciem granicy pomiędzy światem rzeczywistym i wirtualnym. Jest on przede wszystkim sprawnym ilustratorem sytuacji scenicznych. Kiedy miejscem akcji są biura, zmechanizowany charakter wykonywanej tam pracy znajduje wyraz w minimalistycznym kształtowaniu materiału tematyczno-rytmicznego, uporczywie powtarzającym te same formuły melodyczno-metryczne, ulegające bardzo powolnym i ledwo dostrzegalnym przekształceniom. Niepokojące ostinato towarzyszy zaś scenie polowania, podczas którego bohaterka, chcąc uratować brzemienną lisicę, naraża swego ukochanego konia na upadek i śmiertelną kontuzję i w końcu sama oddaje do niego strzał.

Dramaturgia opery oparta jest przede wszystkim na przemienności scen zespołowych i kameralnych (spotkanie z matką, partia pokera, wspomniany seans u psychoanalityka) lub solowych, w których dochodzą do głosu przeżycia bohaterów i natura łączących ich relacji. Z kolei szwagra bohaterki, naznaczonego od urodzenia szpecącym piętnem na twarzy, co staje się źródłem trapiącej go chorobliwej nerwicy, określa typ przyporządkowanego mu, sztucznego głosu kontratenorowego. Dodatkowo pojawia się sopran chłopięcy w roli sieroty, którym opiekuje się wspomniana matka Marnie, usiłująca w ten sposób zadośćuczynić wyrzutom sumienia związanym ze swoim synem, za którego śmierć była faktycznie odpowiedzialna, pozostając w szoku poporodowym, a które przerzuciła na swoją córkę, co miało stać się wątpliwym powodem jej ucieczki od własnej tożsamości. Poza tym każdej z głównych postaci kompozytor przyporządkował wyodrębniający się z orkiestry instrument, jakby dopowiadający wyrażane przez nie głosem przeżycia. I tak w przypadku Marnie jest to obój, jej męża Marka puzon, wspomnianego szwagra Terryego trąbka, a matki altówka. Jest to zatem muzyka funkcjonalna, ściśle powiązana z akcją, choć nieco bezosobowa, pozbawiona bardziej wyrazistych znamion indywidualnych, które zapewniałaby autorską rozpoznawalność. A zatem oczekujmy kolejnych operowych adaptacji filmów. Niestety, Siergiej Prokofiew nie stworzy już Iwana Groźnego, Nino Rota La Strady czy Osiem i pół, Mikis Theodorakis Greka Zorby(na wątkach filmu powstał balet), a Myrosław Skoryk Cieni zapomnianych przodków. Ale żyjący kompozytorzy posiadają całe repozytorium filmowej klasyki jako źródło operowych librett.

                                                                           Lesław Czapliński

• « poprz.
• nast. »