Przegląd nowości

Mykoła Łysenko, lirnik naddnieprzański (2)

Szczegóły

Opublikowano: niedziela, 20, marzec 2022 06:32

Na tym wszakże nie wyczerpują się jego wszechstronne zasługi dla rodzimego życia muzycznego. Był bowiem niestrudzonym badaczem ukraińskiego folkloru i zbieraczem ludowych pieśni, wydając kilka zbiorów ich opracowań na głosy solowe lub chór. Te ostatnie dostarczyły repertuaru dla zespołów zakładanych przezeń podczas pobytu w Petersburgu oraz po powrocie do kraju w 1874 roku. Poza tym w oparciu o nie Mychajło Staryćky ułożył oprawę muzyczną do własnej tragedii miłosnej Nie dla ciebie Grzesiu nocne zabawy (Oj ne chody Hryciu, ta j na weczernyciu 1892), przez wiele dziesięcioleci cieszącej się niesłabnącym powodzeniem wśród ukraińskiej publiczności. Zajmował się też z publicystyką muzyczną, w której usiłował wskazać na korzenie narodowej kultury muzycznej W 1903 roku uroczyście obchodzono trzydziestopięciolecie twórczości artystycznej Łysenki.

Z tej okazji odbyły się liczne koncerty i przedstawienia w Kijowie i Lwowie, do którego przyjechał sam kompozytor. Z jego udziałem 7 grudnia w południe w Filharmonii, mającej siedzibę w dawnym Teatrze Skarbkowskim, odbyła się akademia, podczas której laudację na cześć jubilata wygłosił prof. Anatol Wachnianyn¹⁰, a wieczorem odbył się tamże koncert jego utworów w wykonaniu na co dzień pełniącej funkcję orkiestry 15 pułku piechoty oraz połączonych chórów Towarzystwa śpiewaczego „Bojan” z różnych miast galicyjskich pod dyrekcją księdza Ostapa Nyżankowśkiego oraz wojskowego kapelmistrza Konopaska. Zabrzmiały m.in. Testament, kantata Ku wiecznej pamięci Iwana Kotlarewśkiego, Kozak-szumka oraz fortepianowa I Rapsodia Ukraińska w interpretacji samego jubilata. Powtórzono go następnego dnia, a w miejscowej prasie można było przeczytać: „Barwne kompozycje jubilata, oparte głównie na narodowych rytmach ruskich, wywoływały bezustannie oklaski ze strony publiczności” („Gazeta Lwowska nr 282 z 10 grudnia 1903). Artysta zmarł 24 października (6 listopada) 1912 w Kijowie. Córką jego brata Andrija, lekarza, była ukraińska aktorka teatralna, a później wedeta rosyjskiego kina niemego – Natalia Lisenko¹¹ – kontynuująca w ten sposób artystyczne tradycje tej zasłużonej dla rodzimej kultury rodziny. Na koniec zajmę się polską recepcją jego twórczości. Natalkę Połtawiankę przedstawił 20 lutego 1888 roku na deskach Teatru Miejskiego w Krakowie zespół małoruski Emila Baczyńskiego, wcześniej występujący w pobliskim, wówczas odrębnym Podgórzu, oraz w Wieliczce. W recenzji na łamach „Czasu” można było przeczytać: „Przedstawienie ruskie w Krakowie, to rzecz nowa i ze wszech miar pożyteczna. To też pełno było wczoraj w teatrze.

• « poprz.
• nast. »