Przegląd nowości

Prapremiera baletu „Harnasie” w Pradze 11 maja 1935 roku

Szczegóły

Opublikowano: czwartek, 01, październik 2020 13:31

Następnie ostatni śpiewany czterowiersz Harnasiów przejmował drugi śpiewak – p. Gleich – który kończył całość następującym tekstem:

Hej! byli chłopcy, (Hej, byli chlapci,)

byli, ale się skończyli... (byli, ale se skončili.)

I my się skończymy (I my se skončime)

po maluczkiej chwili. (za kratičkou chvili.)

Dowodem takiego właśnie rozwiązania finału Harnasiów w Pradze są adnotacje zachowane na egzemplarzu wyciągu fortepianowego, który znajduje się w Bibliotece Národniego Divadla. W miejscu gdzie rozpoczyna się tekst śpiewany dziewiątej części, obok cytowanych słów: šeptaj mi ma mila... znajduje się adnotacja: „p. Chorovic”. W nr. 98 zaś, na dziewięć taktów przed zakończeniem Harnasióww praskim wyciągu fortepianowym widnieje nazwisko p. Gleicha obok słów: hej, byli chlapci, byli...

Przedstawiony powyżej zabieg inscenizacyjny pozwolił Munclingerowi ukazać zanikający – odchodzący w niebyt – świat realny (tenor 1, czyli zbójnik), a poprzez wprowadzenie tenora II stworzyć wyobcowany epicki komentarz do całości dzieła. W każdym razie wszystkie zabiegi praskich realizatorów dotyczyły dwóch obrazów z epilogiem, w nie zmienionej w stosunku do oryginału partytury wersji muzycznej. A postać legendarnego Sabały – to jeszcze jeden symbol czegoś, co przeminęło. Porównując zaś uwagi Munclingera z rozmowy radiowej z Szymanowskim na temat Sabały i Witkiewicza, nietrudno zauważyć, że reżyser (notabene pierwszy i ostatni reżyser Harnasiów– w kolejnych inscenizacjach występować będzie tylko choreograf) do swojej pracy nad baletem przygotowywał się bardzo solidnie i w tej pracy zgodny był z intencjami kompozytora. Pisał bowiem Szymanowski: „W przepysznych swych książkach o Zakopanem i Tatrach Stanisław Witkiewicz z rzadka tylko wspomina o śpiewie, muzyce i tańcu. Są one dla niego raczej szczegółem obyczajowym lub barwną plamą krajobrazu... czasem zaś subtelną psychologiczną obserwacją, wiążącą się przeważnie z dziś już mityczną postacią Sabały”.

• « poprz.
• nast. »