Przegląd nowości

Wszystkie opery Ryszarda Wagnera (5)

Szczegóły

Opublikowano: niedziela, 26, lipiec 2020 06:20

W jego finale rozgoryczony tym, że nie uzyskał od papieża rozgrzeszenia Tannhäuser wzywa boginię Wenus by wraz z nią wrócić do jej królestwa, tutaj powracają pyszne dźwięki muzyki z I aktu. W momencie kiedy już ma zejść ponownie do świata rozkoszy odzywają się dzwony zwiastujące śmierć Elżbiety, która nie przeżyła rozłąki z ukochanym. To go powstrzymuje od popełnienia kolejnego życiowego błędu. Nadchodzi orszak niosący zwłoki Elżbiety, przy nich, zrezygnowany, wyczerpany i nękany wyrzutami sumienia umiera główny bohater.

Rozwijające się w tym momencie, na jego pielgrzymiej lasce, liście są dowodem boskiego przebaczenia. Między te dwa wspaniałe dramaturgicznie fragmenty została wpleciona pełna liryzmu i subtelnej melodyki pieśń zakochanego, bez wzajemności, w Elżbiecie Wolframa O du mein holder Abendstern. Jednak najważniejszym momentem całego trzeciego aktu jest słynny, majestatycznie narastający w brzmieniu, chór pielgrzymów wracających z Rzymu. Pierwszy raz pojawia się on w drugiej scenie I aktu, by w trzecim osiągnąć pełnię swojego dramatycznego wyrazu. Sądzę, że najpełniejszą ocenę muzyki Tannhäusera zawarł w swoim opisie z 1921 roku Lesław Jaworski: „Traktowany, przedstawiony i odczuty jako dramat ujmie każdego słuchacza. Porwie go przede wszystkim uwerturą, która sama w sobie jest obrazem skończonym dając nam kwintesencję straszliwych cierpień rycerza – pieśniarza, porwie pieśnią Tannhäusera do Wenus (jądro akcji), piosnką pasterza (wierzenia ludowe), chórem pielgrzymów (motyw skruchy), a przede wszystkim tragicznym opowiadaniem głównego bohatera o pielgrzymce do Rzymu. W statecznym dążeniu ku wyżynom dramatu muzycznego jest to dzieło stanowczym, decydującym krokiem naprzód, naturalnym łącznikiem między Holendrem a Lohengrinem”.

• « poprz.
• nast. »