Przegląd nowości

Moniuszkowska „Halka” – wymiar lokalny czy uniwersalny? (3)

Szczegóły

Opublikowano: czwartek, 26, wrzesień 2019 09:39

Przechodzi od narracji obiektywnej do subiektywnej, od konkretnej lokalizacji do urojonego świata wyobraźni, odwołując się przy tym do figur narodowej (uśpieni rycerze jako symbol Tatr) oraz artystycznej (dudarz stylizowany na Fauna z obrazu Jacka Malczewskiego i zarazem jakby pogrobowiec Jakuba Szeli, starający się popchnąć Jontka do otwartego buntu) mitologii. Całości dopełnia zstąpienie z ołtarza, niczym deus ex machina w teatrze antycznym, Anioła Śmierci.

W inscenizacji Pawła Passiniego w poznańskim Teatrze Wielkim (premiera 26 maja 2015) akcja w pierwszej części obejmuje nie tylko scenę i widownię, ale foyer i inne części obiektu, jak to swego czasu zamierzał uczynić Siergiej Eisenstein w przypadku moskiewskiego Teatru Bolszoj podczas Cwałowania walkirii w swojej słynnej inscenizacji pierwszego dnia Wagnerowskiej tetralogii w 1940 roku, a światu wytwornej socjety w strojach współczesnych Moniuszce przeciwstawił archaiczny świat górali, przywodzących dawnych Germanów (czyżby dla potwierdzenia hitlerowskiej hipotezy o ich rzekomym pochodzeniu od Markomanów?).

Poza tym Mazura przeniesiono na koniec przedstawienia. A może wzorem Pier Paolo Pasoliniego z Króla Edypa i Medei (filmu z udziałem aktorskim Marii Callas) należałoby zastosować metodę kolażu i sięgnąć do realiów z różnych epok i stron świata? Na przykład dudarz mógłby przywdziać szkocki kilt? Pierwszym krokiem na tej drodze wydać się może sięgnięcie po włoski przekład libretta opery, dokonany przez przywoływanego już Bonoldiego, i próba obdarzenia go życiem, na razie tylko koncertowym w wykonaniu Europa Galante pod dyrekcją Fabio Biondiego?

                                                                  Lesław Czapliński

• « poprz.
• nast. »