Przegląd nowości

„Hamlet” Ambroise Thomasa w Opéra d’Avignon

Szczegóły

Opublikowano: piątek, 08, maj 2015 17:22

Częściowo ten stan rzeczy można tłumaczyć pewnego rodzaju modą na publiczne manifestowanie pogardy dla oskarżanego o bezguście repertuaru lirycznego Francji z dziewiętnastego wieku. Paradoks polega jednak też i na tym, że funkcjonujące w dzisiejszym repertuarze operowym Mignon i w dużo mniejszym zakresie Hamlet, nie należą do tych dzieł Thomasa, których prapremiery spotkały się z najbardziej przychylnym przyjęciem ze strony publiczności. Prawdziwa kariera Hamleta (jego entuzjastą był sam Hector Berlioz) rozpoczęła się dopiero od 1870 roku, a oprócz jego oryginalnej wersji francuskiej funkcjonowały także liczne wersje z librettem tłumaczonym na różne języki, w tym również na język polski. Wydaje się, że problemem z percepcją tej opery przez tradycyjnie nastawionych słuchaczy mogła być też jej forma.

Otóż biorąc się za komponowanie nowego dzieła Ambroise Thomas obrał sobie za model Fausta Gounoda, którego podziwiał i szanował, a to oznacza, iż zdecydował się „zawiesić” swe dzieło pomiędzy dwoma różniącymi się estetykami. Z jednej bowiem strony czerpał ze źródła francuskiej grand opéra (Meyerbeer, Halévy...), z drugiej zaś pozostał wierny tradycji opéra-comique (Boieldieu czy Hérold). Wykorzystywanie tych szytych różnym ściegiem materiałów muzycznych mogło niewątpliwie spotkać się z brakiem zrozumienia ze strony ówczesnych odbiorców i rzeczywiście istniało realne ryzyko powstania pęknięć na planie jedności stylistycznej. Jeśli tak się jednak nie stało, to tylko dlatego, że kompozytor posiadał duże doświadczenie w zakresie dramaturgii teatralnej i znał mechanizmy opery historycznej, co ułatwiło mu dokonanie tej delikatnej operacji łączenia dwóch odmiennych stylów. Warto wreszcie jeszcze wspomnieć o dwóch sytuacjach, w których zewnętrzne okoliczności niejako zmusiły Thomasa do wprowadzenia do dzieła zasadniczych zmian. Pierwsza z nich to dopisanie – na wyraźne życzenie ówczesnego dyrektora Opery Paryskiej – sceny baletowej do czwartego aktu, co wyraźnie spowalnia akcję wersji oryginalnej i z tego powodu jest już dzisiaj przez realizatorów pomijane. Druga zmiana dotyczyła finału opery, pierwotnie przewidującej – wbrew oryginałowi Szekspira – szczęśliwe zakończenie całej historii dla tytułowego bohatera. Jednak przygotowując przedstawienia Hamleta dla londyńskiej publiczności, mocno przywiązanej do tekstu swego najsłynniejszego dramaturga, trzeba było przywrócić oryginalne zakończenie, czemu zawdzięczamy istnienie dwóch różnych możliwości dla ostatniego aktu. Na ogół sięga się po pierwszą wersję libretta Julesa Barbiera i Michela Carré, co również uczynili autorzy prezentowanego w Awinionie przedstawienia, pokazywanego już uprzednio w Marsylii i Strasburgu.

• « poprz.
• nast. »