Przegląd nowości

"Niobe, królowa Teb" i "Hybris" w Teatro Nacional de São Carlos w Lizbonie

Szczegóły

Opublikowano: poniedziałek, 19, kwiecień 2010 02:00

Jego twórczość operowa, wzbogacona w dużej mierze własnymi doświadczeniami wokalnymi oraz literackimi zainteresowaniami, jest jakby syntezą wpływów weneckich (zróżnicowanie postaci, skomplikowana intryga, duża ilość arii) i francuskich (taneczne epizody pomiędzy aktami, budowa arii czy charakterystyczny model uwertury). Artystyczna spuścizna Steffaniego stała się fundamentem rozwoju gatunku operowego w Niemczech, tym bardziej, że niektóre jego dzieła (np. Henrico Leone, Arminio czy Il Tassilone) unikały modnych wówczas tematów z mitologii grecko-rzymskiej i czerpały swą inspirację z germańskiej historii. Nic dziwnego, że włoski twórca wywarł tak przemożny wpływ na takich kompozytorów jak Telemann, Haendel, Keiser, Schürmann i inni.

Niobe, regina di Tebe jest ostatnią operą Steffaniego, skomponowaną dla monachijskiego dworu, powstałą w oparciu o epizod z VI księgi Metamorfoz Owidiusza, opracowany na tę okazję przez librecistę Luigi Orlandiego. Niobe, królowa Teb i matka siedmiu córek i siedmiu synów, chce zerwać z kultem bogini Latony, zarzucając wszystkim zgromadzonym bezrozumne oddawanie czci niewidzialnym istotom, podczas gdy to ona i jej liczne potomstwo zasługują na adorację. Z racji ilości wydanych na świat dzieci Niobe ogłasza swą wyższość nad boginią, która urodziła jedynie Apolla i Artemidę. Gniew Latony nie daje na siebie czekać i grad strzał zabija synów królowej, która wprawdzie uznaje swą porażkę, ale jednocześnie, dumna z powodu otaczających ją córek, dalej uważa się za kobietę bogatszą od bogini. Owo zuchwalstwo ściąga nową chmarę strzał, które po kolei pozbawiają życia córki Niobe. Kiedy ma zginąć ostatnia z nich, królowa bezskutecznie błaga okrutną boginię o przebaczenie, a spadająca strzała zabija pozostałą jeszcze przy życiu dziewczynkę. Nieopisane cierpienie Niobe, jej łzy i ból przemieniają ją na wieczność w skałę, z której nieustannie wypływa strużka wody. Do tej mitologicznej treści librecista dodał nowe dramatyczne elementy, a krzyżując ze sobą działania bezsilnych wobec siły miotających nimi uczuć i namiętności bohaterów, dodatkowo skomplikował i rozbudował całą intrygę.