Przegląd nowości

Powrót Szostakowicza

Szczegóły

Opublikowano: niedziela, 24, sierpień 2025 20:31

Po długim poście rosyjsko-muzycznym znów zaczęły się pojawiać pierwsze jaskółki dzieł wartych poznania lub przypomnienia. W Filharmonii Narodowej był już Rachmaninow, Musorgski i teraz przyszedł czas na powrót Dymitra Szostakowicza w programie 21 Festiwalu Chopin i jego Europa. Kwartet Hagena przywiózł ze sobą groteskowo-wstrząsający III Kwartet smyczkowy F-dur op. 73. Dzieło będące pokłosiem II Wojny Światowej miało początkowo swój opisowy program literacki, jakby muzyka sama nie przemawiała wystarczająco mocno do wyobraźni.

Warto jednak przytoczyć te kompozytorskie „didaskalia”. „Pogodna nieświadomość nadciągającego kataklizmu”zaczyna utwór. Potem słuchamy „Pomruków niepokoju i przeczucia”, następnie „Siły wojny zostają uwolnione” i dalej trzeba złożyć „Hołd zmarłym”, by wreszcie postawić „Odwieczne pytanie: dlaczego i po co?” Kompozytor szybko zrezygnował z tego nieco łopatologicznego objaśniania, bo obawiał się, że jego słowa mogą zostać odczytane niewłaściwie. Co gorsze, o ile w VII Symfonii Leningradzkiej powstałej w 1942 roku w końcowej części zawarł powszechne marzenie końca wojny i zwycięstwa oraz pokoju, to w tym „skromnym" utworze, jeśli idzie o użyte środki wyrazu, który ujrzał światło dzienne w 1946 roku, czyli już po hekatombie, nie ma żadnego happy endu, nie ma zwycięstwa, radości i optymizmu.

• « poprz.
• nast. »