Przegląd nowości

Nowowiejski: dylematy kresowej tożsamości

Szczegóły

Opublikowano: wtorek, 14, listopad 2023 17:07

Na terenach pogranicznych kwestia tożsamości nie jest jednoznaczna. Ograniczając się do muzyków, dotyczyło to Janne Sibeliusa, Mikalojusa Čiurlionisa czy Jāzepsa Vītolsa. Również Feliks Nowowiejski długo dochodził do polskości i autorstwa Roty, co ściągnie na niego konieczność ukrywania się w czasie okupacji na krakowskich Dębnikach (przeprowadzką na które groził Dulskiej skandal Zbyszka ze służącą Hanką w podwawelskiej wersji sztuki Zapolskiej).

Jego wczesna twórczość oratoryjna (Powrót syna marnotrawnego, Quo vadis i zaprezentowane 10 listopada w Filharmonii Krakowskiej Znalezienie świętego krzyża op. 35, również rozgrywające się w czasach cesarstwa rzymskiego, tyle że dwa wieki później) jeszcze w pełni należy do muzyki niemieckiej, nie tylko ze względu na libretta w tym języku (w tym przypadku autorstwa Paula Fleischera vel Arno Herolaski), ale przede wszystkim wpływy tamtejszego neoromantyzmu.

W znacznym stopniu nosi ona rysy eklektyzmu i retorycznego akademizmu, a poza tym wywarła na niej piętno organowa i chóralna formacja kompozytora (wzmacnianie orkiestrowego tutti przez ten instrument, ustępy a cappella otwierające trzecią część Odnalezienie, uczczenie i triumf krzyża). Muzyczną substancję wypełniają potężne brzmienia unisonowe (w tym blachy, pewnie strojącej w drugiej części W świątyni Wenus), efektowne ostinata, rytmiczne motywy marszowe. W połączeniu z barwną instrumentacją, w której ważną rolę odgrywa rozbudowana perkusja, środki te, swym przepychem służyć mają olśnieniu słuchacza. 

• « poprz.
• nast. »