Przegląd nowości

Otello i Jago – operowe studium zazdrości i zawiści

Szczegóły

Opublikowano: środa, 27, marzec 2013 15:11

Ze swej strony inscenizator wprowadza różne tryby narracji scenicznej: obiektywny oraz subiektywny, ale nie zaznacza pomiędzy nimi wyrazistej granicy. W drugim akcie Otellu wydaje się, że widzi schadzkę Desdemony z Kasjem, ukazaną w formie gry cieni. Okazuje się to jego obsesją, kiedy w następnym akcie, odchodzącą żonę otaczają i obłapiają półnadzy mężczyźni. A zatem i wcześniejsza wizja mogła być tylko przywidzeniem jego chorej wyobraźni, a wiec powinna być widoczna tylko wtedy, gdy pada jego spojrzenie, a kiedy indziej znikać, skoro okoliczności odzyskują swą rzeczywistą wymowę. O jego opętaniu świadczy także, że chusteczka, mająca stanowić koronny dowód zdrady Desdemony, ulega w jego oczach multiplikowaniu, wskutek czego zostaje dosłownie przez nie osaczony. A w ogóle, jeśli już, to powinien być zazdrosny raczej o Emilię, w tej wersji wyraźnie strojem (spodnie) i uczesaniem zmaskulinizowanej i wręcz uwodzącej Desdemonę w rozgrywającej się w alkowie scenie z czwartego aktu.

Inscenizator operuje też zróżnicowaniem planów w głąb oraz w pionie. Kiedy dochodzi do bójki, wywołanej przez Kasja, Otello interweniuje z umieszczonej powyżej sypialni, która zostanie potem opuszczona w dół, przez co zatraca się poczucie jego dominacji, a jest to swego rodzaju motyw przewodni, jeśli zważy się ponadto charakter relacji pomiędzy Jagonem i Rodrygiem.

Znaniecki, jako miłośnik kina Felliniego (w Krakowie ukształtował akcję Don Giovanniego na wzór jego Osiem i pół), nie byłby sobą, gdyby nie wprowadził tego rodzaju odniesień i tym razem. W finale trzeciego aktu pojawia się sześć karnawałowych masek weneckich, jakby przywędrowały z planu Casanovy, a które otaczają kołem bohatera, a potem stają po bokach sceny, śledząc bieg wypadków, a gdy się one wypełnią, odsłonią twarze. Czyżby zatem miał to być jeszcze jeden znak, że mamy do czynienia wyłącznie z ukartowaną na zimno intrygą-inscenizacją, której nici trzyma Jago, pozostawiający martwymi wszystkich tych, którzy stanęli na drodze jego wybujałych ambicji?

                                                                     Lesław Czapliński

• « poprz.
• nast. »