Przegląd nowości

Czekając na Petipę i Iwanowa

Szczegóły

Opublikowano: wtorek, 12, maj 2009 02:00

Historia lubi się powtarzać... Kiedy pierwszy raz wystawiono balet Piotra Czajkowskiego Jezioro łabędzie, skończyło się to klapą, gdyż choreograf  W. J.  Reisinger nie poradził sobie z inscenizacją tego dzieła, nie docenił też siły i roli tej muzyki. Wydaje się, że podobny błąd jak Reisinger w 1877 roku popełnił choreograf i inscenizator łódzkiej wersji tego baletu - Giorgio Madia, lekceważąc uznaną i cenioną wersję  klasyczną, zwłaszcza tzw. akty białe, autorstwa Lwa Iwanowa, z 1894 roku, rzadko zmieniane.  Nie jestem za dogmatycznym trzymaniem się "wzorca z Sèvres" - w przypadku Jeziora łabędziego nie raz przecież go łamano (vide obrazoburcza wersja Matsa Eka), niemniej jeśli już go łamać, to bez niszczenia  kompozycji i istoty dzieła. Tak się jednak nie stało w łódzkiej inscenizacji, w której nie tylko zabito istotę tego baletu, ale i muzykę Czajkowskiego.

Reżyser i autor choreografii pisze w programie, iż jest dla niego ważne, aby pokazać publiczności, w szczególności tym, którzy nigdy nie widzieli Jeziora łabędziego, jego nowoczesną wersję. Rzecz w tym, że ta wersja nie tylko pozbawiona jest walorów "nienowoczesności", ale jej "nowoczesność" jest nudna, bez wyrazu i w dodatku nieprawdziwa. Gdyby popatrzeć, co choreograf i inscenizator zmienił w klasycznej wersji Jeziora, to po pierwsze - zmniejszył liczbę aktów, z czterech do dwóch, z czym można się jeszcze zgodzić.

Wprowadzenie jednak tańca na półpalcach zamiast puent już dobrym pomysłem nie jest, gdyż puenty akurat w tym utworze w połączeniu z tą muzyką, zwłaszcza w aktach białych, są nierozerwalną całością. Taniec na puentach wyraża lekkość ptaków, unoszenia się, uwznioślenie, do czego przyczynia się także muzyka, dość ignorowana w tej inscenizacji. Skutek tego taki, że tancerkom - łabędziom brakuje lekkości, co szczególnie widać w spowolnionych pas, bądź kiedy zmieniają pozycję na siedzącą. W ogóle rezygnacja z puent sprowadza tę realizację do parteru, zamiast w przestworza.