Przegląd nowości

Falstaff i dwie Falstaffy…

Szczegóły

Opublikowano: piątek, 20, grudzień 2013 12:15

W świecie muzycznym krąży anegdota, że faktyczną partnerką tenora nie jest jego sceniczna ukochana, lecz batuta dyrygenta, co potwierdził w tym przypadku Paolo Fanale, wykonawca roli Fentona, nawet w duetach wodzący za nią wzrokiem.

„Falstaff” to w istocie opera zespołowa, wymagająca nie tylko świetnych solistów, ale i potrafiących stworzyć doskonale zestrojone brzmieniowo ansamble, które przeważają w jej partyturze.

Arcydziełem w swoim rodzaju jest też libretto Arriga Boita, który z „Wesołych kumoszek z Windsoru” oraz „Henryka IV” stworzył poniekąd nowy, nieistniejący dramat szekspirowski, we włoszczyźnie imitując jego zdawałoby się niepowtarzalny styl, z upodobaniem odwołujący się do kalamburów, choć może nie tak obscenicznych jak w pierwowzorze.

Różnie natomiast bywa z trafnością polskich napisów. Niekiedy potrafią błysnąć pomysłowością, gdy wykorzystują odnaleziony w polszczyźnie ekwiwalent, tłumacząc na przykład kwestię Pana Forda za pomocą zwrotu z Fredrowskiej „Zemsty”: „Ta zniewaga krwi wymaga”. Kiedy indziej jednak wkradają się niezręczności, skoro Falstaff wyzywa swych famulusów od „dziadków klozetowych”, co stanowi zbyt daleko posunięty, współczesny kolokwializm. Natomiast całkowitym nieporozumieniem jest w finale dosłowne tłumaczenie przebrania, w którym występuje Falstaff, jako „Czarnego Myśliwego”, albowiem po włosku oznacza on „Wolnego Strzelca”, a Verdi i Boito w tej scenie prawdopodobnie świadomie nawiązali do romantycznych realiów i scenerii opery Webera, między innymi rozpoczynając ją, jak u tamtego, od myśliwskich fanfar, a także za sprawą imienia bohaterki wątku sentymentalnego. Gwoli usprawiedliwienia należy jednak nadmienić, że Weberowski bohater, z włoska nazywany właśnie jako Czarny Myśliwy, pojawia się jako demoniczny kusiciel w I części mickiewiczowskich „Dziadów”.

                                                                     Lesław Czapliński

• « poprz.
• nast. »