Przegląd nowości

"Zmierzch bogów" w Teatro Nacional de São Carlos: Lizbona

Szczegóły

Opublikowano: środa, 09, grudzień 2009 01:00

Już na samym początku zaskakuje on nietypowym, z pewnością nawiązującym do wagnerowskiej fascynacji "sztuką totalną" (Gesamtkunstwerk), zaaranżowaniem przestrzeni operowej widowni. Otóż niemalże cała powierzchnia parteru zamieniona zostaje na ogromną scenę i tylko jego znajdująca się przy głównych drzwiach wejściowych część jest oddana do dyspozycji orkiestry. W ten sposób widzowie mogą zająć miejsca jedynie w bocznych lożach i na zbudowanej na operowej scenie trybunie. Te "geograficzne" zmiany wprowadzają istotną zmianę relacji zachodzących pomiędzy publicznością i zespołem wykonawców, powodują też, że odbiorca staje się w pewnej mierze uczestnikiem rozgrywanych wydarzeń, tym bardziej, iż niektórzy soliści czy członkowie chóru od czasu do czasu się pośród widzów pojawiają, wchodzą do lóż tylnymi drzwiami lub wspinają się do nich z poziomu sceny. Co ciekawe, taka dyspozycja wytwarza niespodziewane związki pomiędzy operowymi gośćmi, dla których siedzący naprzeciwko sąsiedzi stają się jakby ich zwierciadlanym odbiciem.

Co jakiś czas z loży honorowej opuszczana jest nad orkiestrą metalowa kładka, służąca reżyserowi do uroczystego wprowadzania głównych postaci (na przykład udający się do Gibichungów Zygfryd, Hagen, Brunhilda..), zaś rozstępujące się na scenicznym podium deski odsłaniają symbolizujące ziemskie czeluści kanały. Do niezapomnianych zabiegów należy też zaliczyć owinięcie całej widowni rodzajem szarego materiału (przywodzi to na myśl działalność "opakowującej" najrozmaitsze obiekty budowlane na świecie pary artystów znanej pod wspólnym nazwiskiem Christo), co nie tylko ilustruje trawiony płomieniami i walący się w finale dzieła w gruzy świat bogów, lecz również dodatkowo nadaje teatralnej rzeczywistości przytłaczający i przerażający klimat, sygnalizowany zresztą umieszczonymi w centralnym miejscu sali napisami: "Siegfried ist tot" i "Wotan ist tot".