Przegląd nowości

Noskowski kontra Grinholc

Szczegóły

Opublikowano: sobota, 18, kwiecień 2026 11:54

Co łączy dwie wydawałoby się tak różne płyty jak Zygmunt Noskowski, Piano works 5 i Piotr Grinholc, Organ works? Przede wszystkim oficyna wydawnicza Acte Prealable kierowana przez Jana A. Jarnickiego, która z niezwykłym uporem trzyma się zasady odkrywania muzyki polskiej w jej niesztandarowych odmianach i przejawach. Mając Chopina, Moniuszkę i Szymanowskiego nie możemy pomijać, a tym bardziej zapominać o tych wszystkich twórcach muzyki, którzy w naszym środowisku działali i działają. Czy można zapomnieć o twórcach, których wykarmiła duchowo nasza ziemia i polska kultura?

Czy nie liczą się ich prace, działalność artystyczna i społeczna? Obie płyty łączy właśnie owo narodowe skrzywienie przejawiające się w ich muzyce, dodajmy granej na instrumentach klawiszowych, nierzadko w swojej melodyjnej i konstrukcyjnej prostocie sięgającej do tradycji i folkloru. Równie ważne jest to, co dzieli Zygmunta Noskowskiego i Piotra Grinholca, bo to przede wszystkim czas, dokadnie 120 lat różnicy. Choć w samej muzyce nie wyczuwa się tak ogromnej dysproporcji stylistycznej, jaką sugerowałaby metamorfoza muzyki na przestrzeni od przełomu XIX i XX wieku, do przełomu XX i XXI wieku. Piotra Grinholca ominęły eksperymenty dodekafonii i repetytywnego minimalizmu, wszystkie punktualizmy i sonoryzmy. Trzyma się, choć nie kurczowo, klasycznych form, ze smakiem i znawstwem używa terminu fuga czy toccata. Zygmunt Noskowski działał w zupełnie innych realiach kulturowych, więc jego działalność pedagogiczna odbiła swoje piętno na kolejnym pokoleniu twórców muzyki – Szymanowskim, Fitelbergu, Szelucie, nawet Karłowiczu, zaś twórczość pisana na fortepian miała z założenia dotrzeć do umuzykalnionej populacji, nie znającej jeszcze radia ani streamingu, która jeśli chciała jakiejś muzyki w danym momencie, to musiała ją sama wykonać, po prostu zagrać na pianinie lub fortepianie.

• « poprz.
• nast. »