Przegląd nowości

Iwaszkiewicz i muzyka

Szczegóły

Opublikowano: środa, 21, styczeń 2026 22:09

W Dniu listopadowym kamera w końcowych scenach najeżdża na archiwalne zdjęcie autora opowiadania z jednym ze swoich dzieci, co jest wyraźną sugestią, że to ojciec głównego bohatera, niegdyś właściciel posiadłości, która dziś pełni rolę bazy turystycznej. Do pełniejszej identyfikacji zrealizowanego przedstawienia z jego autorem posłużył jeszcze jeden drobny, a może wcale nie taki niewielki element użyty w produkcji telewizyjnego filmu – Menuet na fortepian skomponowany przez samego Iwaszkiewicza. Jest on ścieżką dźwiękową w początkowej sekwencji spektaklu Teatru Telewizji i trzeba dużej uwagi, by się zorientować, co to za muzyka.

Użyto jej jednak nieprzypadkowo, tak jak w filmie Panny z Wilka wykorzystano nieprzypadkowo muzykę kuzyna pisarza, Karola Szymanowskiego. Niewiele osób wie, że wieloletni Prezes Związku Literatów Polskich w swych młodych latach marzył o karierze muzyka i kompozytora, być może naśladując w tym względzie swego starszego krewnego Karola Szymanowskiego. Wiadomo, że różne kompozycje, które zapisał na papierze nutowym pokazywał Szymanowskiemu prosząc o opinię, niestety nie spotkał się z pozytywną oceną ani zachętą do dalszej pracy.

Przez całe życie był jednak wrażliwym odbiorcą muzyki, jej znawcą i sporo o niej, i dla niej napisał. Twórcy Dnia listopadowego odnaleźli w zapiskach pisarza drobny utwór na fortepian, owego Menueta, który stanowi dziś oprawę tej bardzo uwspółcześnionej historii dziejącej się tu i teraz. Jarosław Iwaszkiewicz miał jeszcze w późniejszym wieku dosyć szczególne marzenie – liczył na przyznanie mu literackiej Nagrody Nobla, do czego jednak nigdy nie doszło. A zatem opisywana w spektaklu historia, w której smutek bohaterów wynika z niespełnienia ich rozmaitych marzeń, oczekiwań, nadziei czy pragnień, także łączy się pośrednio z autorem Dnia listopadowego. 

                                                              Joanna Tumiłowicz

• « poprz.
• nast. »