Przegląd nowości

Błękitna, cicha, skrzydlata

Szczegóły

Opublikowano: wtorek, 06, styczeń 2026 15:43

„Idzie błękitna, cicha, skrzydlata muzyka mojej duszy”. Te słowa pochodzą z wiersza Kazimierza Przerwy-Tetmajera, poety okresu  Młodej Polski. Jednak dla nas to fragment pieśni Mieczysława Karłowicza Idzie na pola, gdzie dźwiękową kulminacją jest słowo MUZYKA. Literaturoznawca określiłby liryczny obraz metaforycznej muzyki duszy podmiotu lirycznego, która wędruje w kosmiczną przestrzeń, pełną galaktycznego pyłu. My jednak słyszymy śpiew głosu barytonowego Janusza Lewandowskiego, cokolwiek nienajlepiej ustawionego, który przy szczątkowym akompaniamencie fortepianu zapowiada różne muzyczne wariacje instrumentalne w jazzowym stylu. Prócz głosu męskiego na krążku pojawia się też sopran Katarzyny Dondalskiej.

Dwie płyty wydane przez oficynę Acte Prealable eksploatują poezję Młodej Polski w muzycznym przekładzie. W pierwszej zatytułowanej Karłowicz-Żeleński. Jazz Impressions dwojgu śpiewakom towarzyszy jeszcze fortepian, saksofon, kontrabas i perkusja. W drugiej o tytule To the Vanishing World (Do znikającego świata) tenorowi Piotra Kaliny wtóruje na fortepianie Olga Tsymbaluk, ale także w utworach Stanisława Rzepieli – nieco większy zestaw z kwintetem smyczkowym, obojem, trąbką oraz perkusją. Poetycko – zamiast Kazimierza Przerwy-Tetmajera (jest też Mickiewicz) muzyka posiłkuje się tutaj wierszami Jana Kasprowicza. Ten zwrot w stronę poezji Młodej Polski być może dobrze współgra z różnymi lękami i wątpliwościami, które nas gnębią dziś. Jedni chcą się zapaść w senne marzenia lub utonąć we wspomnieniach dzieciństwa, drudzy wieszczą zagładę i koniec świata. Stąd też wynika zróżnicowanie obu krążków. Ale również inne jest na nich podejście do materii muzycznej podłączonej do młodopolskich tekstów. Krążek jazzowych impresji traktuje poezję zawartą w muzyce Karłowicza (i Żeleńskiego) trochę jako pretekst do instrumentalnych wariacji całkiem oderwanych od tych pieśni. 

• « poprz.
• nast. »