Przegląd nowości

Od Dvořáka do Karłowicza

Szczegóły

Opublikowano: poniedziałek, 24, czerwiec 2024 20:51

Być może najwięcej łączyło go ze skandynawskimi twórcami, takimi jak Jan Sibelius, z uwagi na niekiedy ostre kontrasty i pozornie nieprzyjazne słuchowo frazy muzyczne. Natomiast najwięcej uwagi przykuwał swoją nieprawdopodobną maestrią wirtuozowską solista Krzysztof Grzybowski. Kompozytor przygotował dla niego kilka popisowych kadencji, którymi klarnecista dzielił się z nami bez obawy, że przeszkodzi mu któryś z muzyków orkiestry. Dyrygent czujnie śledził karkołomne pasaże instrumentu i na koniec wprowadzał tutti.

Po przerwie pełny skład orkiestry zaprezentował mało znaną, ale solidnie przygotowaną Symfonię e-moll Odrodzenie op.7 Mieczysława Karłowicza. Utwór określany jako młodzieńczy owoc studiów kompozytorskich w Berlinie, ma wyraziste tematy, często dramatyczne, ale i liczne motywy liryczne, nostalgiczne przywołujące także młodzieńcze Pieśni tego twórcy. Dyrygent ogromnie skontrastował przebieg utworu. Gwałtownie zrywał się do sekwencji forte, by zaraz ściszyć narrację i złagodzić brzmienia poszczególnych grup instrumentów. Tak było do samego końca, do Allegro maestoso, w którym pojawia się patetyczny, chorałowy motyw grany przez blachę.

To efektowne zakończenie odpowiadało w pełni podtytułowi Symfonii Odrodzenie. Z tym, że najprawdopodobniej nie chodziło tu o odrodzenie państwowości polskiej, ale odrodzenie ducha człowieka uwikłanego w różne nieszczęścia i zwątpienia. Taka była ówczesna moda, czerpiąca z nihilizmu i dekadentyzmu „przybyszewszczyzny”. W opublikowanym programie prawykonania dzieła w 1903 roku napisano m.in., że dochodzi tu do: przebudzenia duszy na zew „wiekuistego hasła” i tryumfu nad przeciwnościami. Niezależnie od wszystkiego dziwić może tylko fakt, że Mieczysław Karłowicz nie jest tak znanym w świecie twórcą jak np. Karl Nielsen, a dopiero teraz jego najlepsze utwory, jak Koncert skrzypcowy, są włączane do repertuaru przez światowej sławy wiolinistów.

                                                                       Joanna Tumiłowicz

• « poprz.
• nast. »