Przegląd nowości

Ach ten wąsik ...Schuberta

Szczegóły

Opublikowano: poniedziałek, 28, sierpień 2023 21:48

– Nawet szyderczy gest Duchampa nie zaszkodził – powiedziała o domalowanych wąsach na pocztówce z Moną Lisą dr Grażyna Bastek, historyczka sztuki. Może portretowi Leonarda nie zaszkodził, ale wywarł wpływ na gromady artystów, którzy chcieliby trafić na „krótką ścieżkę” publicznego rozgłosu. Inni też robią teraz różne zabiegi, aby się dać wciągnąć na Parnas. Przyszła i kolej na muzyków. Gdy podczas jednej z Warszawskich Jesieni mało znany kompozytor zechciał do swojego utworu dołączyć ze słynnej V Symfonii Beethovena „pukanie losu”, czyli legendarne „papapa-paaaa”, obecny na widowni Witold Lutosławski ostentacyjnie wstał i wyszedł z sali. Po kilkudziesięciu sekudnach powtórzyło ten sam gest kilku innych słuchaczy, uznających reakcję Lutosa za właściwą.

I znów – Beethovenowi to nie zaszkodziło, a autorowi kompozycji z cytatem „pukania” nie pomogło. Nie ma się więc co oburzać za domalowane wąsy. Portretom Stalina ani Bieruta nikt ich nie domalowywał, bo mieli własne. Dorysowany charakterystyczny wąsik Fuhrera był doskonałym narzędziem do obrzydzenia wybranej postaci. W muzyce nikt się dziś nie obraża za rozmaite ozdobniki dodawane do arcydzieł.

Traktuje się to jako przywilej solistów, a zarazem zwrot ku sztuce baroku, gdy wykonawcy mieli większą swobodę w traktowaniu partytury. Zresztą ówcześni kompozytorzy polegali na fantazji muzyków i dawali różne propozycje do wyboru, albo markowali przebieg utworu „z grubsza”, byle tylko grający poruszali się w przyjętych granicach stylistycznych. Od pewnego czasu zaczęto „dorysowywać” drobne szczególiki także w kompozycjach klasycznych i romantycznych. Mozartowi, gdy jego nienagannie niebiański motyw pojawia się w programie w słynnych koncertach czy ariach (Amadeus, to ulubieniec Bogów), też można dziś to i owo poprawić. I to się niekiedy robi.

• « poprz.
• nast. »