Przegląd nowości

Poczet śpiewaków ukraińskich: Iwan Kozłowśky (1900-1993)

Szczegóły

Opublikowano: czwartek, 31, marzec 2022 20:01

Przez trzy lata poprzedzające wojnę niemiecko-radziecką kierował własnym zespołem operowym. Bardzo często po spektaklu Stalin zabierał artystę do swej willi w Kuncewie, gdzie dawał mniej formalne występy. Kiedyś jednak, z powodu niedyspozycji, ledwo dośpiewał przedstawienie do końca. Przywiązując większą wagę do groźby utraty głosu niż łaski dyktatora, odmówił występu przy kolacji. I wtedy Stalin miał oznajmić, że zawsze korzystaliśmy ze sztuki towarzysza Kozłowśkiego, to teraz, gdy zaniemógł, przyszedł czas, by się zrewanżować i zaintonował swoją ulubioną Suliko. Na zebranych padł popłoch, że kiedy wytrzeźwieje, będzie chciał pozbyć się świadków swego popisu wokalnego na miarę Nerona. Głos Iwana Kozłowśkiego swobodnie sięgał do „e“, a więc o tercję wyżej od tenorowego wysokiego „c“. Posiadał wyjątkowo rozległy repertuar, od Orfeusza w operze Christopha Willibalda Glucka po Księcia z Miłości do trzech pomarańczy Siergieja Prokofiewa i Andrija z Katarzyny Mykoły Arkansa.

Obok rodzimego repertuaru ukraińskiego: Andrij w Zaporożcu za Dunajem, Petro w Natalce Połtawiance (wyreżyseruje ją w roku 1954 po odejściu z Bolszoj wskutek zatargu z dyrekcją) Mykoły Łysenki. To także Gogolewski Łewko z Topielicy Łysenki i Nocy majowej Nikołaja Rimskiego-Korsakowa. Naturalną koleją rzeczy było, iż ważne miejsce zajmowały w jego repertuarze opery rosyjskie: Gość z Indii w Sadku tegoż Rimskiego-Korsakowa oraz tytułowa w jego Mozarcie i Salierim, Leński w Eugeniuszu Onieginie Piotra Czajkowskiego. Z uwagi na naturalne predyspozycje wokalne dotyczyło to także lirycznych oper francuskich, w których, jak w rosyjskich, po górne tony, dla celów ekspresyjnych sięga się falsetem. A więc tytułowy Romeo z opery Gounoda, Gerald w Lakmé Léo Delibes'a oraz Massenetowski Werter. Był też niezapomnianym Hrabią Almaviva w Cyruliku sewilskim Gioacchino Rossiniego, Księciem w Rigoletcie Giuseppe Verdiego, Rudolfem w Cyganeriioraz Pinkertonem w Madama Butterfly Giacomo Pucciniego. Ale także tytułowym Lohengrinem Richarda Wagnera. Najczęściej jego partnerką sceniczną była Jelizawieta Szumskaja, z którą pozostawił wiele nagrań. Jako osiemdziesięciolatek wziął udział w radiowej rejestracji Halki, powracając poniekąd do punktu wyjścia swej kariery. Wykonywał również arie z kantat Johanna Sebastiana Bacha, nagrał ukraińskie kolędy. Może nie zawsze sztuka śpiewu Kozłowśkiego zachowywała stylowość, zwłaszcza w przypadku oper włoskich ale rekompensowała to niezwykła muzykalność oraz walory interpretacyjne. Wokalne aktorstwo Kozłowśkiego najpełniej manifestuje się w scenie konfrontacji z Violetą, posądzaną przez Alfreda o zdradę w Traviacie, oraz na imieninach Tatiany, w związku z zatargiem z Onieginem.

• « poprz.
• nast. »