Czy praca doktorska może być pasjonująca lekturą? Po przeczytaniu publikacji wydawnictwa naukowego zatytułowanej „Libretto i sztuka jego przekazu. Czeska opera w Polsce – wybrane zagadnienia tekstu i języka” odpowiedź jest jednoznaczna – tak! Autor Mateusz Wiśniewski w sposób atrakcyjny i przystępny dla czytelnika przekazuje mnóstwo wiedzy. Odkrywa dla wielu nieznany świat opery, nie tylko czeskiej. Przypomina inscenizacje na polskich scenach, o których nie wiedzieliśmy, zapomnieliśmy czy po prostu uszły z naszej pamięci. Pisze o roli tekstu w operze, o libretcie, ale i o napisach wyświetlanych na tablicach podczas spektakli.

W książce przeczytamy również o początkach opery na ziemiach czeskich i polskich (ciekawostka: w Polsce wielkie zasługi dla jej popularyzacji miał król Władysław IV). Mateusz Wiśniewski uzmysławia czytelnikowi również ważną, ale i niezwykle trudną rolę tłumacza libretta: „zasadniczym celem tłumaczenia operowego jest przekonanie widzów, ze słowa, które słyszą – albo też widzą na tablicy – to właśnie te, które pojawiają się w kształcie dzieła ostatecznie nadanym mu przez kompozytora”. Dziś zaś nie tłumaczy się zwykle tekstu oper po to, by wykonywać go na scenach. W teatrach operowych świata wykonuje się wersje oryginalne, a za prezentowaniem widzom libretta w formie napisów przemawiają, jak pisze autor, przede wszystkim względy praktyczne. Między innymi, śpiewacy podróżują po świecie i wykonują partie w różnych krajach, toteż naturalniej jest im śpiewać wersję oryginalną, za którą przemawiają również względy artystyczne. Dziś w Polsce podczas wystawiania inscenizacji obcojęzycznych oper również najczęściej brzmi tekst oryginału, a przekład ma wobec niego funkcję służebną – udostępniany na tablicach ma symultanicznie tłumaczyć sens śpiewanych słów i zdań – pisze autor tej frapującej książki.
To się czyta! Polecamy.