Przegląd nowości

Role spódniczkowe, czyli „en travesti” w męskim wydaniu

Szczegóły

Opublikowano: wtorek, 15, styczeń 2019 21:23

Dwuznaczność obsadzenia tej roli przez mężczyznę dochodzi szczególnie do głosu w scenie prześmiewczych umizgów ze strony Eurilla, młodziutkiego pazia księżniczki. Z podobnym komizmem sytuacyjnym mamy do czynienia w przypadku o cztery lata wcześniejszej Calisto tego samego kompozytora, kiedy mały Satyr napastuje podstarzałą nimfę Linfeę, która  pod wpływem sentymentalnych wzdychań młodego pasterza Eudymiona do jej pani – Diany – również zapragnęła zasmakować w cielesnych uciechach. Od tej pory bezskutecznie prześladuje nieszczęsnego adoratora bogini. W operze tej nie brak zresztą innych wątków erotycznych o perwersyjnym zabarwieniu jak Namiętność tytułowej bohaterki do Diany, co wykorzystuje Jowisz, przybierając jej postać, aby tym sposobem uwieść Calisto, przy czym staje się zarazem przedmiotem adoracji ze strony także zwiedzionego takim pozorem Eudymiona. Pod względem muzycznym lubieżne zapały Elisseny i Linfei przybierają formę utrzymanych w skocznym rytmie mezz’arii. W dobie przywracania barokowej twórczości do repertuaru w omawianym emploi zasłynął szwajcarski tenor Hugues Adhémar Cuénod.

Na grunt francuski praktykę tę przeszczepił pochodzący z Włoch Jean-Baptiste Lully, przy czym dotyczyło to głównie postaci, mających budzić grozę, jak Meduza w Perseuszu z 1682 roku, bądź alegorycznych, czego przykładem jest Nienawiść w Armidzie, przybywająca na wezwanie tytułowej bohaterki w otoczeniu męskiego chóru, by ukarać Rinalda, obojętnego na wdzięki pięknej czarodziejki. Gdy w ostatniej chwili tamta rezygnuje z zemsty Nienawiść w brawurowej arii zarzeka się więcej nie interweniować w ziemskie awantury miłosne. Podobnie postępował Jean-Philippe Rameau w odniesieniu do postaci o męskim charakterze jak w przypadku bogini wojny Bellony z prologu do Wykwintnych Indii (Les Indes galantes), w którym zachęca ona młodych Francuzów, Hiszpanów, Włochów i  Polaków do zaprawiania się w żołnierskim rzemiośle i wykazania w ten sposób swych rycerskich przymiotów. Stosownie do dziedziny, nad którą sprawuje pieczę, śpiewa basem. W Paladynach z 1760 roku jest to natomiast dobra wróżka Manto, pomagająca parze młodych kochanków pokrzyżować plany opiekuna dziewczyny, który sam pragnie się z nią ożenić. Za sprawą czarów unieszkodliwia srogiego strażnika, w cudowny sposób przemienia zamek, w którym skryli się młodzi, w chiński pałac, wreszcie sama uwodzi podstarzałego zalotnika, przybierając postać mauretańskiej niewolnicy, czym do reszty kompromituje go jako pretendenta do ręki wychowanicy, która juz bez przeszkód może złączyć się ze swym ukochanym. O ile wszystkie dotychczasowe przykłady odnosiły się do postaci drugoplanowych, to we wcześniejszej o piętnaście lat Platei rzecz dotyczyła tytułowej bohaterki. 

• « poprz.
• nast. »