Przegląd nowości

Filozoficzny testament Janaczka w Opéra national du Rhin w Strasburgu

Szczegóły

Opublikowano: sobota, 31, grudzień 2016 13:21

Ta nietypowa w twórczości czeskiego twórcy pozycja, nasycona uczuciami i subtelnym humorem, przemawia do widza na wielu poziomach. Odnajdujemy w niej szczere zrozumienie poszczególnych cyklów życia oraz rzeczywistą symbiozę z pięknem i tajemnicami natury. U Janaczka zwierzęta posiadają cechy ludzkie chociażby z tego względu, że są przez ludzi przedstawiane. I nawet, jeżeli Lisiczka i jej potomstwo prowadzą z istotami ludzkimi swoistą walkę, to ostatecznie zarówno jedni, jak i drudzy muszą znaleźć jakiś sposób na pokojowe współżycie, bo tego właśnie wymaga natura.

Nie sposób zresztą nie zauważyć, że Janaczek przedstawia naszych współbraci w zdecydowanie ironicznym świetle, zwłaszcza w trzech męskich postaciach, które spędzają cały czas w knajpce i nagminnie nadużywają alkoholu. Pewnie dlatego ludzie mylą miłość z naturą, podczas gdy zwierzęta prezentują punkt widzenia dużo bardziej bezpośredni i celny.

Ponieważ mamy tu do czynienia z dziełem powstałym pod koniec życia kompozytora, trudno oprzeć się tendencji przypisywania mu waloru testamentalnego. Niektórzy komentatorzy dostrzegają w nim nawet dyskretnie zawoalowane aluzje do życia osobistego Janaczka, a w szczególności do jego wielkiej miłości do Kamili Stösslowej. Z pewnością nie można tych intymnych wątków pomijać, ale Przygody Lisiczki Chytruski to przede wszystkim dzieło o bardziej uniwersalnej wymowie, zawierające głęboką mądrość i realne zrozumienie życia. Natomiast nie ma najmniejszego sensu podejmowanie próby szukania związku pomiędzy Lisiczką oraz heroinami z innych oper Janaczka i to nie tylko z tego powodu, że w tym przypadku tytułowa bohaterka jest zwierzęciem. 

• « poprz.
• nast. »