Przegląd nowości

Siedem mgnień łańcuckiego festiwalu: Muzyka w synagodze

Szczegóły

Opublikowano: czwartek, 05, czerwiec 2014 14:11

Pod zajmującą centralne usytuowanie bimą, czyli kazalnicą (stąd hebrajski neologizm HaBima jako nazwa pierwszej, izraelskiej sceny narodowej), zajęli miejsca chórzyści Synagogi Białego Bociana z Wrocławia oraz bohater wieczoru, wspomniany Joseph Malovany, którego rodzina po części wywodzi się z ziem polskich (ojciec z Pułtuska), choć on sam jest „sabrą”, czyli urodzonym w Palestynie. Jego głos jest raczej barytonowej natury, stąd w wysokim rejestrze przybiera nieco forsowne brzmienie.

W muzyce synagogalnej występuje pokrewne belcantu koloryzowanie linii melodycznej wirtuozowskimi ornamentami oraz operowanie interwałami o dużej rozpiętości, co wymaga rozwiniętej techniki wokalnej. W śpiewie świątecznym „Hashem, Hashem”, opracowanym przez Abrahama Bernsteina, głos nieustannie to opada, to wznosi się, operując na pograniczu oktaw jedno- i dwukreślnej. Wysokie dźwięki występują także w modlitwie „Schehecheyanu” autorstwa Meyera Machtenberga. Z kolei w opracowanej przez Dova Frumera powszedniej modlitwie „Adon Olam” przeważają charakterystyczne dla muzyki orientalnej melizmaty.

Swoistą ciekawostkę stanowiło „Kiddush”, pieśni rozpoczynającej szabat, w redakcji dokonanej przez Kurta Weilla, dobrze znanego, ale z całkiem innego rodzaju twórczości muzycznej. Program występu uzupełniły pieśni o tematyce świeckiej i ludycznej, a także wywodzące się z tradycji w języku jidysz. Szczególnie przejmująco w interpretacji Josepha Malovanego oraz wrocławskiego chóru synagogalnego zabrzmiało opracowanie pieśni „Moishelle Main Frant” (Wspomnienie przyjaciół z dawnych lat), a to ze względu na jej autora - Mordechaja Gebirtiga, krakowskiego poety-rzemieślnika - pamiętnego twórcy „Gore!” (S'brent!), które już po jego tragicznej śmierci stało się nieformalnym hymnem walczącego getta warszawskiego.

                                                                               Lesław Czapliński

• « poprz.
• nast. »