Przegląd nowości

"Turandot" Mariusza Trelińskiego

Szczegóły

Opublikowano: wtorek, 12, kwiecień 2011 02:00

O Turandot mówi się, że jest czysta, nieskalana, że jest dziewicą. I to ona właśnie zabija kochanków. Kalaf zakochuje się w niej, gdy ta wydaje wyrok śmierci na jednego z kandydatów do ręki, który nie odgadł zagadek. Kalaf mówi o kobiecie - morderczyni: cudowna, jedyna, doskonała. Od początku jest więc w nim dziwne dążenie do śmierci. Z drugiej strony w Turandot jest zapis traumy, która wydaje się kluczowa dla jej zrozumienia. Bohaterka mówi, że żyje w pałacu, w którym od pokoleń mieszka krzyk zgwałconej babki. Czy Turandot przenosi na pramatkę coś, co spotkało ją samą i o czym wstydzi się mówić? Jakieś spotkanie z samcem, który niszczy i zdobywa? Może to było zobaczenie rodziców uprawiających seks? Mam wrażenie, że wtedy nastąpiło pękniecie, Turandot wyparła z siebie wszystko, co piękne, delikatne, wyzbyła się potrzeby miłości i to zostało w postaci Liu, jej tajemniczego alter ego. To siostra, matka, opiekunka, zupełnie pozbawiona erotycznej atrakcyjności. Z drugiej strony Kalaf ma do czynienia z niebezpieczną, kastrującą, ale fascynującą postacią Turandot. Z żadną żyć się nie da. Czy  można więc mówić o kompleksie Kalafa - rozdartego między skrajnościami?

Jeśli mówimy o micie, to wszystko musimy czytać symbolicznie. Nas nie interesuje, czy zgwałcono babcię, siostrę czy samą Turandot. Ważne, że w linii kobiecego przekazu pojawiła się przemoc, upokorzenie ze strony mężczyzny. Gdyby sięgać do praprakorzeni to mamy tu w sumie krótką historię upadku matriarchatu, gdzie kobiety miały pozycję władczą, nadrzędną, a mężczyźni byli podporządkowani. Potem nastąpiło odwrócenie biegunów. To, co dzieje się w Turandot można widzieć wręcz w kategoriach cywilizacyjnych, czy historiozoficznych. Turandot jest uosobieniem zranionej, dumnej kobiecości, dziedziczki krzywdy, ale też dziedziczki wyjątkowości, która była przypisywana kobietom. Stało się to, co się stało, zadano gwałt i choć oczywiście w głębi serca pozostała potrzeba miłości, to nie sposób nie ulec przede wszystkim lękowi, że mnie może spotkać to samo. W związku z tym odpowiedzią na lęk staje się agresja i niedostępność. To sytuacja bez wyjścia, Turandot jest ogarnięta potrzebą zemsty, chęcią rewanżu i na każdą sytuację, w której jej serce mogłoby się zaangażować, musi reagować kastracją, zniszczy mężczyznę. Mamy tu do czynienia z głęboką zranioną kobiecą dumą, poczuciem wartości i kobiecą seksualnością. Nie tylko Turandot nosi w sobie takie dziedzictwo.