Przegląd nowości

Szostakowicz i Prokofiew powracają...

Szczegóły

Opublikowano: czwartek, 03, wrzesień 2026 08:42

Jest on alegorią jakby wyciętą z propagandowych plakatów. Podobnie pozostałe postacie, których kostiumy stanowią kolaże z prac awangardowego artysty radzieckiego Akeksandra Rodczenki (kost. Dorota Morawetz). Kulminacje przedstawienia stanowią dwie sceny. Orgii opryczników z drugiej części filmu Siergieja Eizensztejna Iwan Groźny z muzyką Prokofiewa, niedopuszczonej na ekrany za życia wszystkich zainteresowanych, oraz prawykonania VII Symfonii w oblężonym Leningradzie, gdy muzykom przychodzi stawić czoła nie tylko wyzwaniom partytury, ale i bezpośrednio dotykającemu ich głodowi.

Podobne zderzenie oderwanych od życia rozważań o politycznych powinnościach muzyki z jego nieubłaganymi realiami przywołuje podczas ideologicznej konferencji Wissarion Szebalin, autor komicznej opery Poskromienie złośnicy, kiedy upomina się o przeciekający dach w kierowanym przez siebie konserwatorium. W widowiskach Wiesława Hołdysa ważną rolę odgrywa muzyka.

Za Nietschem można by powiedzieć, że powstają z jej ducha. A więc tematów z Prokofiewa (Romea i Julii, Miłości do trzech pomarańczy) i przede wszystkim samego Szostakowicza (I Koncertu fortepianowego, symfonii: V i VII, z jej wzorowanym na Ravelowskim Bolerze tematem pochodu niemieckich wojsk, orkiestrowych interludiów z Lady Makbet mceńskiego powiatu). Przywołanej scenie prawykonania Symfonii „Leningradzkiej“ nie towarzyszy jednak cytat z tego dzieła, lecz jeszcze bardziej dramatyczne, uporczywe ostinato samej perkusji. Kiedy indziej niepokojącą atmosferę współtworzy unoszący się nad miejscem akcji glissandowy dźwięk tereminu, elektronowego instrumentu, poprzednika fal Martenota.

                                                                     Lesław Czapliński

• « poprz.
• nast. »