Przegląd nowości

Męczeństwo Eligiusza Niewiadomskiego w formule kinoteatru

Szczegóły

Opublikowano: czwartek, 16, kwiecień 2026 11:11

Symetrycznie po  zakończeniu rozprawy, przy wtórze asocjacji wygrywanych przez kompozytora na flecie prostym, Iwona Budner jako Maria z Tillych Niewiadomska wygłasza swoisty tren ku czci swego męża „wobec“ jego portretu, poprzez który zostaje przywołany. Dołączają do niej występujacy wcześniej uczestnicy procesu, przytaczając relacje prasowe o dalszych losach zamachowca, w tym jego egzekucji.

Powoli scena przeobraża się w budzące grozę na poły orgiastyczne, na poły apokaliptyczne pandemonium, sabat jego zwolenników, przypominający nieco wizję obozu rewolucjonistów z Nieboskiej komedii i jej inscenizacji Leona Schillera. Unaocznić ma do czego doprowadzić może wyzwolenie zbiorowych emocji. Z teatralnego punktu widzenia to najlepsze ogniwo spektaklu, wywierające największe wrażenie, ale nieco oderwane od rzeczywistości, albowiem nie było i nie ma kultu Eligiusza Niewiadomskiego. To tylko ja pozwoliłem sobie w apogeum wyczynów Lecha Wałęsy jako prezydenta napomknąć, iż Eligiusz Niewiadomski jest pilnie poszukiwany.

Trudno też mówić o paralelach pomiędzy zamachem na Narutowicza a zabójstwem prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza, a być może aluzję do tego stanowić miało końcowe wygłoszenie wiersza Juliana Tuwima Pogrzeb prezydenta Narutowicza przez Andrzeja Seweryna, zarejestrowane w scenerii autentycznego miejsca zdarzeń,  a więc w sali warszawskiej Zachęty, gdzie sto dwadzieścia trzy lata temu rozegrały się tragiczne wypadki przed niczym nie wyróżniającym się obrazem Teodora Ziomka Szron. Może jednak lepiej nie budzić uśpionych upiorów?...

                                                                      Lesław Czapliński

• « poprz.
• nast. »