Przegląd nowości

Tako rzecze Torquemada albo Męskie sprawy - Boska komedia. Postscriptum

Szczegóły

Opublikowano: wtorek, 27, styczeń 2026 16:21

A on podobno też żałował, że jako członek Tajnej Rady przyczynił się w 1783 roku do skazania na śmierć dzieciobójczyni Johanny Cathariny Höhn. O tyle jednak jest to nierealne, iż w totalitarnych teo- lub ideokracjach nikt nie jest wolny. Nawet ten stojący na szczycie hierarchii, nie może pozwolić sobie na odstępstwo od doktryny i wycofanie się z dotąd przyjętej linii postępowania, bo zmiażdżyłby go system, który wyniósł go na szczyty władzy.

Na coś takiego mogą się ważyć jedynie ekscentryczni dyktatorzy, którzy przejściowo przechwytują rządy i szybko przemijają. Taka wymowa zakończenia wynikała prawdopodobnie z kontekstu historycznego, kiedy po śmierci Stalina rysowała się na horyzoncie odwilż i związana z nią nadzieja na odnowę socjalizmu.

Tego rodzaju przesłanie niosła też sławna jej adaptacja w roku wydania w łódzkim Teatrze Nowym w reżyserii Kazimierza Dejmka, w której Torquemadę zagrał Seweryn Butrym. W omawianym spektaklu w roli tej wystąpił Mirosław Baka, który od czasu współpracy z Krzysztofem Kieślowskim bardzo pogłębił środki wyrazu, uwewnętrzniając je poprzez skupiony sposób bycia, polegający na oszczędnych gestach i mimice, operowaniu niskim tembrem głosu człowieka przekonanego o swych racjach.  

• « poprz.
• nast. »