Przegląd nowości

Maja i Rodion znowu razem

Szczegóły

Opublikowano: poniedziałek, 15, wrzesień 2025 21:29

Na wzór tamtego kompozytora napisał też własny cykl 24 fortepianowych preludiów i fug. Koncerty na solowe instrumenty opatrywał włoskimi podtytułami nawiązujacymi do ich charakteru: Szósty fortepianowy jako Concerto lontano (oddalony), wiolonczelowy Sotto voce concerto (szeptany, z kantyleną wiolonczeli na tle repetytywnych figuracji fletów w kodzie), skrzypcowy Concerto cantabile (śpiewny), podwójny altówkowo-harfowy Concerto dolce (słodki), podwójny skrzypcowo-trąbkowy Concerto parlando (recytowany).

Napisany dla Marthy Argerich i Miszy Majskiego Podwójny fortepianowo-wiolonczelowy nazwany został po rosyjsku jako Romantyczna ofiara, podczas gdy obojowy pozbawiony jest tego rodzaju określeń. Wymyślił nową formę - koncertu poetyckiego - dostarczającego oprawy muzycznej dla autorskich recytacji, Andrieja Wozniesienskiego w przypadku Poetorii, zawierającej klastery oraz odcinki kształtowane aleatorycznie, a także rozszerzoną artykulację wokalną, na którą składają się skandowania i okrzyki. Co ciekawe, za sprawą deklamowanego wiersza pojawiają się odniesienia w formie inwokacji do Matki Boskiej Włodzimierskiej. Mimo pozornych odniesień programowych, w utworach Szczedrina nie występuje dosłowna ilustracyjność, nawet w przypadku efektów dźwiękonaśladowczych. Często odwoływał się do technik wariacyjnych oraz improwizacyjnych, łączył dosadną i przejaskrawioną bezmieniowość z przewagą trąbek i perkusji z ustępami odznaczającymi się subtelną instrumentacją dobarwianą przez klawesyn i organy O ile Beethoven stosował pod koniec swoich symfonii zwolnienie, po którym następowało przyspieszenie w kodzie, o tyle u Szczedrina zapanowuje wyciszenie i uspokojenie poprzedzające  puentę w formie kilku szybko następujących po sobie akordów fortissimo. Jego styl kompozytorski określała lapidarność wypowiedzi, ale pozostawił po sobie także większe formy jak opery powstałe do własnych librett: Martwe dusze według Nikołaja Gogola (daje znać o sobie kolażowość, wprowadzająca ludowe przyśpiewki w interludiach pomiędzy scenami, chóralne klastery, a w partii Cziczikowa pojawiają się melizmaty) oraz Lolita zainspirowana powieścią Władimira Nabokowa. Najbliższym mu pisarzem okazał się wszakże Nikołaj Leskow, którego opowiadania dostarczały kanwy fabularnej dla jego kolejnych dzieł z zakresu muzyki scenicznej jak Wędrowiec urzeczony czy Mańkut. Z kolei Napiętnowanemu aniołowi nadał formę oratoryjną.

• « poprz.
• nast. »