Przegląd nowości

Księga, która zmieniła Europę i cały glob

Szczegóły

Opublikowano: niedziela, 09, luty 2025 12:22

Zabytki w Galerii Średniowiecznej, które tworzą tę ścieżkę, od gabloty z Biblią Gutenberga poprzez całą bogatą ekspozycję artefaktów kultury średniowiecza, zostały oznaczone specjalnymi symbolami, co powinno zwrócić uwagę na ten aspekt naszej kultury. Co do samej Biblii przywiezionej do Warszawy z Pelplina, została ona gruntownie przebadana i oczywiście jest poddawana konserwacji. Powstała ona w stworzonym przez Gutenberga warsztacie w Moguncji dzięki pracy rzemieślników różnych specjalności. Papier, na którym ją wydrukowano powstał w Nadrenii. Nad dekoracją malarską pracował iluminator, który ozdobił karty różnobarwnymi inicjałami, wiciami delikatnych filigranów i czerwonymi rubrykami.

Wydrukowaną w Moguncji księgę oprawił w Lubece introligator Henryk Coster. Dzięki niemu chronią ją i zdobią deski z dębiny bałtyckiej powleczonej koźlą skórą, na której wytłoczono przedstawienia zwierząt, ornamenty roślinne, wizerunki św. Pawła oraz nazwisko introligatora.  Dzięki współczesnym metodom badawczym udało się ustalić, że drewno dębowe na okładki pochodziło z lasów bałtyckiego pomorza gdańskiego. Biblia Gutenberga z Muzeum Diecezjalnego w Pelpinie należy do jednych z najcenniejszych i najciekawszych woluminów zachowanych na  świecie, bowiem stanowi ona jedną z najwcześniejszych prac mogunckiego drukarza. Decydująca okazała się drobna usterka techniczna w druku: na jednej z kart pierwszego tomu, na marginesie, odbił się kształt czcionki, która musiała wypaść z mocowania. Badacze zyskali tym samym nieocenione źródło wiedzy na temat warsztatu ówczesnego drukarza. Dzieje tego zabyku były burzliwe. Jak wiele cennych muzealiów była ona szczególnie chroniona podczas ostatniej wojny. Wywieziono ją z Warszawy, trafiła aż za ocean do Kanady i po wojnie wróciła do kraju, do Pelplina. Z uwagi na wiek materiałów, z których została wykonana, można ją eksponować nie więcej niż 60 dni w roku, z niewielką ilością sztucznego światła i z dala od niebezpiecznego dla zabytków słonecznego promieniowania UV. Szczególnie wrażliwe na światło są strony bogate w elementy rękopiśmienne. Zdaniem specjalistów z Muzeum Narodowego nasz egzemplarz Biblii Gutenberga mimo jego prototypowego, jeszcze być może wstępnego etapu pracy warszatu, jest w międzynarodowym środowisku muzealników zbyt mało poznany i popularny. Światową renomę pod tym względem ma egzemplarz przechowywany w Berlinie. Jednak promocja wystawy w warszawskiej Galerii Sztuki Średniowiecznej może wzbudzić większe zainteresowanie zwiedzającyh z kraju i z zagranicy. 

                                                        Joanna Tumiłowicz

• « poprz.
• nast. »