Przegląd nowości

Salon młodopolski

Szczegóły

Opublikowano: piątek, 17, styczeń 2025 15:58

Płyta z utworami fortepianowymi Ludomira Różyckiego (1883-1953) to zarazem sympatyczny, ale i wyrafinowany przegląd opracowań fragmentów z jego najbardziej znanych utworów scenicznych, w tym oper Eros i Psyche oraz Casanova i baletu Pan Twardowski. Te transkrypcje, czy też wariacje na popularne tematy przypominają nieco salonowe, czy też kawiarniane potpourri z dawnych lat, bo przecież gusty się zmieniają, ale poziom tych miniatur jest zaiste bardzo wysoki. Wiele z nich wymaga wirtuozowskich kwalifikacji, choć w ogólności jest to muzyka przystępna, mocno utaneczniona, melodyjna, jak się dziś mówi – postromantyczna.  Ludomir Różycki zapisał się w pamięci potomnych jako przedstawiciel Młodej Polski w muzyce, ale ponieważ zdarzyło mu się być rówieśnikiem Karola Szymanowskiego przegrał w konkurencji zarówno koncertowej, jak i radiowej, czy też nagraniowej, czyli płytowej.

Zbiór 23 utworów, do tego wszystkiego oznaczony numerem „3”, jest więc pierwszym światowym nagraniem (world premiere recording) tego, co kompozytor pozostawił po sobie i nawet wszystkiego nie opublikował, czyli pozostawił w rękopisach. Wielka jest zatem zasługa Jana J. Jarnickiego, szefa oficyny Acte Prealable, który pała chęcią odnalezienia wszystkich zagubionych czy zapomnianych skarbów polskich twórców, a także znakomitej bułgarskiej pianistki Valentiny Seferinovej, która przyjęła to niecodzienne zamówienie, co  wykonała z blaskiem, talentem i wielką muzykalnością. Nagranie odbywało się w przyjaznej dla muzyki przestrzeni studia S1 Polskiego Radia, a utalentowanym inżynierem dźwięku był zarazem świetny organista Piotr Grinholc. W czasach, gdy tworzył Różycki bardzo popularnym tańcem był walc. Na płycie słuchamy walca z Erosa i Psyche, a także najpopularniejszej piosnki Caton, zwanej też Walcem Caton z opery Casanova i to w kilku wersjach. Są też inne utwory w tym trójdzielnym rytmie. Jest np. Menuet z Casanovy i Walc z baletu Pan Twardowski, w którym niesamowite sukcesy odnosił nasz niezapomniany Stanisław Szymański. Jest też Krakowiak, nie zabrakło uroczego Oberka wplecionego w scenę W kurniku. Wreszcie kompozytor sięga także do rytmów synkopowanych, zyskujących w jego czasach coraz bardziej na popularności. Odzywają się one w taneczno-sentymentalnym obrazku Zakochany Murzynek, a także Niecierpliwy jeździec – zapewne chodziło o kowboja. Są też na krążku utwory opatrzone stereotypowymi tytułami, jak Serenada, Romans, Preludium, Aria, Nokturn, Dumka, wszystko z sensem opracowane i starannie zagrane. Gdyby taką płytę emitowano jako tło w naszych marketach, gdzie najczęściej rozchodzi się jakieś opętańcze wycie, ludzie by pomyśleli – wariactwo. A jednak takie marzenia dodają smaku naszemu życiu. Jan J. Jarnicki napisał w książeczce dołączonej do nagrania: „Wierzę, że płyta ta zainteresuje wszystkich melomanów, którzy lubią odkrywać nieznane obszary pianistyki, a także pianistów, którzy mają już dość grania wciąż tego samego repertuaru”.

Amen

                                                                    Joanna Tumiłowicz

• « poprz.
• nast. »