Przegląd nowości

Miserere w Krasnogrudzie

Szczegóły

Opublikowano: poniedziałek, 13, styczeń 2025 21:21

W Białej Synagodze w Sejnach miejscowi aktywiści wypisali na białej ścianie nazwiska i imiona ponad 800 tych, którzy stąd zostali wywiezieni i już nigdy nie wrócili. W tej świątyni też odbywa się wiele uroczystości i działań edukacyjnych związanych z historią, kulturą, sztuką, zwłaszcza muzyką, którym patronuje Fundacja Pogranicze z Sejn. O tym wszystkim dowiedziałam się przypadkowo, bo znakomity kompozytor Paweł Szymański przyszedł na wernisaż mojej wystawy w Domu Artysty Plastyka w Warszawie i przyniósł pięknie wydaną książkę z nagraniem swej kompozycji Misterium Mostu wykonanej właśnie w Krasnogrudzie w 2019 roku. Trwający ponad 40 minut utwór został rozpisany na instrumenty Orkiestry Klezmerskiej Teatru Sejneńskiego i chór kościółka w Żegarach „Kaimynai”, co po polsku znaczy Sąsiedzi. Zapewne warunki akustyczne podczas wykonania plenerowego w naturalnym amfiteatrze nie zapewniały odpowiedniej jakości zapisu, więc kilka dni po prawykonaniu na świeżym powietrzu powtórzono kompozycję w Białej Synagodze w Sejnach.

Utwór Misterium Mostu (wyobrażonego połączenia między Polakami, Litwinami, Żydami i innymi narodowościami dawnej Rzeczypospolitej) wykonuje zespół instrumentów dętych składający się z saksofonów, sakshornu, trąbek, puzonów, tuby. Jest również perkusja, wibrafon i akordeon. W chórze natomiast śpiewały wyłącznie żeńskie głosy, które w nagraniu brzmiały jak chór dziecięcy. Kompozycja Pawła Szymańskiego, jakkolwiek stylistycznie zbliżona do minimal music, jest silnie naładowana emocjonalnie, powoli wzmaga nastrój misteryjnej zadumy. Na tle jednostajnie utrzymywanej jednej wysokiej nuty, która nie zmienia się podczas trwania całego utworu, pojawiają się odgłosy bębnów. Słychać też odległe głosy, które czytają imiona, gdy nagle wchodzi w ten szum hałas przejeżdżającego pociągu. W wydrukowanej w książeczce relacji czytamy: „Dźwięk, słowo, światło prowadziły słuchających przez wzburzone wody historii, na co dzień być może zapominanej, wczorajszego wieczora obecnej niemal namacalnie. A gdy zgasło światło i otoczyła nas ciemność, uporczywy stukot, szum i świst niemal przytłaczały, przenosząc nas w czasie i przestrzeni, odrywając od tego co znane, wrzucając w czarną toń zawieruchy powstańczej, wojennej. A nad nami znajdowało się rozgwieżdżone niebo – milczący świadek historii przeszłej i przyszłej”.

• « poprz.
• nast. »