Przegląd nowości

Jahwe przegrywa z Baalem? – „Eliasz” Mendelssohna

Szczegóły

Opublikowano: środa, 19, czerwiec 2024 06:58

Przynajmniej muzycznie. W pierwszej części monumentalnego oratorium Felixa Mendelssohna Eliasz op. 70. Albowiem ustępy jemu poświęcone odznaczają się szczególną inwencją kompozytorską (na przykład chór nr 11 Baal, erhöre uns). W ogóle w dziele tym te bardziej porywające sąsiadują z czysto retorycznymi, będącymi przede wszystkim tworami świetninie opanowanego rzemiosła.

Mendelssohn dzieli z Mozartem nie tylko inicjał nazwiska, ale i upodobanie do mistrzów Baroku. Salzburczyk przysposobił Mesjasza Haendla do potrzeb estetycznych swojej epoki oraz transkrybował Bachowskie fugi z Wohltemperierte Klavier, a Mendelssohn Izraela w Egipcie pierwszego i oczywiście przywrócił do repertuaru koncertowego Pasję wg św. Mateusza drugiego. 

I słychać to w jego własnym Eliaszu, który zabrzmiał  na zakończenie sezonu artystycznego Filharmonii Krakowskiej. Zwłaszcza w chórach przechodzących w chorały właściwe dla luterańskiej liturgii (na przykład numery: 5, 16 czy 22), a także unisonowych zakończeniach niektórych ogniw. Z kolei w napięciu trzymają dramatyczne chóry (numery:22, 24 i 34), w których dochodzą do głosu umiejętności autora w zakresie operowania kontrapunktem. Oratorium powstało w dwóch wersjach językowych: angielskiej i niemieckiej (w Krakowie wykonano tę drugą). Wzorem romantycznej opery Heinricha Marschnera Hans Heilling dzieło otwiera recytatyw tytułowego bohatera So wahr der Herr, der Gott Israels, po którym dopiero następuje uwertura, a raczej intrada. Później podobnie postąpi Stanisław Moniuszko w Parii. Partię Eliasza wykonywał niemiecki baryton Bernhard Hansky. W jego ujęciu szczególną siłą wyrazu odznaczał się recytatyw nr 10 So wahr der Herr Zbaoth lebet. 

• « poprz.
• nast. »