Przegląd nowości

Pożegnanie Kaiji Saariaho (1953-2023)

Szczegóły

Opublikowano: środa, 07, czerwiec 2023 19:43

Z kolei Pielgrzym w swych relacjach nieznacznie imituje muzyczną charakterystykę tych, od których przynosi wieści, a więc w dialogu z Clémence, przytaczając wypowiedzi Rudela, przywołuje właściwe tamtemu ornamenty wokalne. Niekiedy też łączy się z nią w duecie, natomiast w kulminacyjnej scenie spotkania mamy do czynienia z regularnym tercetem. Partia Clémence utrzymana jest w wysokim rejestrze, podczas gdy Pielgrzyma, wykonywanego przez śpiewaczkę, odznacza się znacznymi przeskokami interwałowymi. Śpiewający unisono chór męski dialoguje z Rudelem, a gdy jego głosy dobiegają spoza sceny, to zyskują cechy faktury polifonicznej, przechodząc niekiedy w brzmienia natury klasterowej. Symetrycznie Clémence towarzyszy z kolei chór żeński.

W znacznej mierze muzyka Kaiji Saariaho odznacza się typową dla jej twórczości statycznością. Dużą rolę odgrywa opalizująca brzmieniowo orkiestra, odmalowująca barwne tło dla solowych partii wokalnych, odwołując się w tym celu do techniki spektralnej. Operę otwiera fletowy motyw słowika, na samym początku unoszącego się i przelatującego nad sceną, a zgodnie ze wschodnią symboliką stanowiącego wyobrażenie poetyckiego geniuszu, zdolnego pokonywać odległe przestrzenie”. W kwietniu 2017 na zaproszenie prof. Marcela Chyrzyńskiego Artystka była gościem XXIX Międzynarodowego Festiwalu Kompozytorów Krakowskich. Pisałem wtedy: „coraz bardziej przekonuję się do twórczości Kaiji Saariaho. Między innymi za sprawą zjawiskowej flecistki holenderskiej Marieke Franssen. W jej wykonaniu usłyszeliśmy wczoraj NoaNoa, rozbudowany utwór, wzbogacony o warstwę elektroniki, którego tytuł zainspirowany został przez drzeworyt Paula Gauguina oraz księgę podróży na Tahiti. Wyjątkowo dynamiczną, a zarazem zwartą okazała się natomiast kompozycja „Lustra” na flet i wiolonczelę, w której obydwa instrumenty wchodzą w interakcje, między innymi lustrzane za sprawą wykorzystania techniki imitacyjnej, współzawodnicząc ze sobą o nadawanie kierunku muzycznemu przebiegowi. W obydwu artystka wzbogacała grę na flecie o szept, w pierwszym przypadku zwerbalizowany, któremu towarzyszyło ponadto uderzanie o klapki”.

                                                                                       Lesław Czapliński

• « poprz.
• nast. »