Przegląd nowości

Stanisław Skarbek – fundator Teatru we Lwowie

Szczegóły

Opublikowano: środa, 19, sierpień 2020 07:11

Jako jeden z pierwszych w Galicji postawił na przemysł związany z rolnictwem. Zakładał fabryki, tartaki, gorzelnie. Hodował bydło i handlował nim na wielką skalę. Miał pomysł połączenia kanałami i rzekami Dniestru z Wisłą, co w efekcie połączyłoby Morze Czarne z Bałtykiem tworząc wodny szlak handlowy. Pomysł ten nie doczekał się realizacji.  W krótkim czasie stał się jednym z najbogatszych ludzi w Galicji. Odzyskał w roku 1836 dobra Brzozdowickie oraz w następnych latach dokupił dobra Smocze i Klimiec w 1845, Ostrowiec oraz klucz Opaski w 1846 roku. Nie ożenił się powtórnie. Utrzymywał dobre stosunki z dworem wiedeńskim dzięki czemu uzyskiwał rozmaite godności, przywileje i odznaczenia. Nie miał Stanisław Skarbek bezpośrednich spadkobierców, w związku z czym, cały swój majątek przeznaczył na cele kulturalne i społeczne.

Najpierw własnym staraniem i własnym kosztem buduje teatr we Lwowie, a następnie pod koniec życia w roku 1843 powołuje fundację swojego imienia, która miała wybudować i prowadzić dom starców i sierot oraz administrować teatrem. Na fundusz założycielski przeznacza cały swój olbrzymi majątek, w którego skład wchodziły trzy miasteczka i dwadzieścia dziewięć wsi oraz gmach teatru we Lwowie. Majątek ten był szacowany wówczas na 2 687 769 złotych reńskich. Za życia przygotował statut fundacji oraz wyznaczył jej kuratorów. Kuratorzy mieli być dziedziczni i dozgonni. Pierwszym był książę Jabłonowski, mąż jego bratanicy, a następnymi potomkowie Fryderyka Skarbka (mojego pra pra dziadka) W dostępnych materiałach genealogicznych trudno udowodnić pokrewieństwo z „naszą” linią Skarbków. Nie posiadam też dowodów na to, że Stanisław i Fryderyk znali się osobiście. Obaj mieli tytuły hrabiowskie i ten sam herb. Jeden żył i działał we Lwowie, a drugi w Warszawie. Na pewno jednak mieli wspólne zainteresowania. Jeden i drugi interesował się teatrem – Fryderyk pisał sztuki teatralne, a Stanisław wybudował teatr i nim kierował. Obaj interesowali się ekonomią – Fryderyk był profesorem ekonomii Uniwersytetu Warszawskiego i uważany jest za „ojca ekonomii polskiej”, a Stanisław praktycznie tę ekonomię stosował, dzięki czemu dorobił się wielkiego majątku. Interesowali się także losem ludzi wykluczonych – Fryderyk organizował na terenie zaboru rosyjskiego sierocińce i domy opieki dla bezdomnych, a Stanisław taki dom wybudował w Drohowyżu koło Lwowa.

• « poprz.
• nast. »