Przegląd nowości

Zmarł Krzysztof Penderecki

• 

Szczegóły

Opublikowano: niedziela, 29, marzec 2020 11:50

W niedzielę nad ranem (29 marca) w Krakowie pod długiej i ciężkiej chorobie odszedł od nas Krzysztof Penderecki, znakomity kompozytor i dyrygent o międzynarodowej renomie. Miał 86 lat. Kawaler Orderu Orła Białego, za swą twórczość uhonorowany został wysokimi odznaczeniami krajowymi i zagranicznymi oraz prestiżowymi nagrodami, m.in. pięciokrotnie nagrodą Grammy. W 2012 roku dziennik The Guardian nazwał go „najprawdopodobniej największym żyjącym polskim kompozytorem”. 

 

 

Autor wielu wspaniałych dzieł,wśród których jest między innymi: osiem symfonii, pięć oper (Najdzielniejszy z rycerzy, Diabły z Loudun, Raj utracony, Czarna maska, Ubu Król), kilka dzieł oratoryjnych (Pasja według Świętego Łukasza, Polskie Requiem, Te Deum, Dies irae, Jutrznia, Magnificat, Siedem Bram Jerozolimy). Wiele utworów skomponował Penderecki na specjalne zamówienia prestiżowych międzynarodowych organizacji z ONZ oraz Festiwalem Muzycznym w Salzburgu na czele. Z równym powodzeniem komponował muzykę filmową, między innymi dla: Wojciecha Hassa, Davida Lyncha, Andrzeja Wajdy, Martina Scorsese, Stanleya Kubricka. Dzieła Krzysztofa Pendereckiego otrzymywały najbardziej prestiżowe nagrody i wykonywane są na estradach i scenach operowych całego świata.

Mają je w repertuarze najbardziej znane i cenione orkiestry symfoniczne oraz  najwybitniejsi artyści naszych czasów. Wyznawał zasadę, „że artysta jest świadkiem epoki, w której żyje i swoją twórczością reaguje na to, co się wokół niego dzieje”.

 

 

Urodził się w 1933 roku w Dębicy. Początkowo uczył się grać na skrzypcach. Brał też lekcje kompozycji u Franciszka Skołyszewskiego. Z czasem jednak zmienił nieco muzyczne zainteresowania. Był absolwentem Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Krakowie w klasie kompozycji Artura Malawskiego i Stanisława Wiechowicza. Od 1958 roku wykładowca kompozycji swojej macierzystej uczelni, a od 1972 roku rektor Akademii Muzycznej w Krakowie. Był nim nieprzerwanie przez piętnaście lat. Był też wykładowcą w Essen, Yale. Senaty trzydziestu uczelni z całego świata nadały Krzysztofowi Pendereckiemu tytuł doktora Honoris Causa. W latach 1987-1990 dyrektor artystyczny Filharmonii Krakowskiej. Od 1993 dyrektor artystyczny Festivalu Casalsa w San Juan w Puerto Rico. Od 1997 roku pełnił też funkcję dyrektora muzycznego Sinfonia Varsovia, a w 1998 roku został doradcą Beijing Music Festival w Pekinie.

Był również członkiem honorowym: Royal Academy of Music w Londynie, Accademia Nazionale di Santa Cecilia w Rzymie, Kungliga Musikaliska Akademien w Sztokholmie, Akademie der Künste w Berlinie. Ważną rolę w życiu Krzysztofa Pendereckiego spełniała dyrygentura. Pierwszy raz stanął na dyrygenckim podium w 1971 roku w Donaueschingen, wykonując swój utwór Actions na zespół free-jazzowy.

 

 

Z czasem – jako dyrygent – zyskał coraz większe uznanie co sprawiło, że mógł dyrygować najbardziej renomowanymi zespołami symfonicznymi na świecie. Prowadził koncerty z Müncher Philharmoniker, Sinfonieorchester des Norddeutschen Rundfunks w Hamburgu, Sinfonieorchester des Mitteldeutschen Rundfunks w Lipsku, London Symphony Orchestra, Philadelphia Orchestra, New York Philharmonic Orchestra. Oczywiście dyrygował też wieloma polskimi orkiestrami symfonicznymi. W 2013 roku nakładem wydawnictwa DUX ukazał się box zawierający wszystkie Symfonie Krzysztofa Pendereckiego, pod jego dyrekcją. Był to prezent urodzinowy jaki sam sobie sprawił. Krzysztof Penderecki obchodził wtedy jubileusz swoich 80. urodzin. Box otrzymał nagrodę International Classical Music Awards w kategorii „muzyka współczesna”. Przy tym wszystkim Krzysztof Penderecki był wnikliwym obserwatorem, urokliwym, obdarzonym poczuciem humoru człowiekiem, z którym się świetnie  rozmawiało.  

                                                                                            Adam Czopek