Przegląd nowości

Wszystkie opery Ryszarda Wagnera (4)

Szczegóły

Opublikowano: niedziela, 28, czerwiec 2020 07:00

Oryginalność partytury tego dzieła polega na tym, że Wagner po raz pierwszy realizuje tu ideę dramaturgicznej ciągłości. Muzyka jest tutaj nieustającą ilustracją nastroju, miejsca i akcji, ale jeszcze nie komentatorem. Jej romantyczna siła bierze się z inspiracji dwóch źródeł: żywiołu natury i żywiołu uczuć. Pierwszy poznajemy już w uwerturze, z drugim zetkniemy się w chwili poznania Senty. 

Przeżyty sztorm odcisnął swoje piętno nie tylko na libretcie, jego ślady widać również w całej warstwie muzycznej. Motyw fal, obrazowany przez wznoszenie się i opadanie smyczkowych pasaży, szalejąca nieokiełznana wielka orkiestra, często nieoczekiwanie pojawiające się piano, a także nieustanne crescenda powstały z inspiracji  potężnego sztormu.

Żywioł morza, oddany przez Wagnera wyjątkowo plastycznie, dominować będzie nad całą partyturą. Już pierwsze takty uwertury będącej rozwiniętym poematem symfonicznym są tego najlepszym dowodem. Motyw fal uzyskuje kompozytor przez zastosowanie wznoszących się i opadających pasaży kwintetu smyczkowego oraz nieustanne crescendo. „Kiedy otwieram partyturę Holendra, zawsze wieje od niej wiatr” – powiedział jeden ze znanych dyrygentów. Wypada zaznaczyć, że cała partytura tej opery opiera się zaledwie na kilkunastu głównych tematach (motywach) przewodnich, choć jeszcze nie tworzą one tej gęstej osnowy z jaką spotykamy się w późniejszych dziełach. 

• « poprz.
• nast. »