Przegląd nowości

Modlitwa nad Nilem

Szczegóły

Opublikowano: wtorek, 19, listopad 2019 06:21

Trzecia kompozycja In paradisum deducant te Angeli...również została zaczerpnięta z liturgii mszy żałobnej, ale opracowanie muzyczne jest bardzo wyrafinowane i choć występuje tylko 12 głosów męskich tworzą bardzo bogatą paletę dźwiękową. Jednak najbardziej fascynująca jest czwarta i najmłodsza, a zarazem najdłuższa, bo trwająca ponad pół godziny kompozycja wokalno-instrumentalna Pawła Szymańskiego o greckiej nazwie Phylakterion na głosy i instrumenty perkusyjne. Sama historia powstania utworu jest dosyć niezwykła i łączy badania naukowe polskich archeologów z wyobraźnią muzyczną (i teatralną) kompozytora. 

Phylakterion odnosi się do tekstu greckiego zawierającego apokryficzny fragment Biblii opowiadającego o losach apostoła Macieja. Ów obszerny opis został odkryty i odczytany przez badaczy z Uniwersytetu Warszawskiego w wykopaliskach prowadzonych nad Nilem na granicy Egiptu i Sudanu. Odsłonięto tam kryptę grobową zawierającą szczątki dostojnika chrześcijańskiego z wczesnego średniowiecza, w całości pokrytą tekstem pochodzącym z późnego antyku, mającym miejscami magiczne znaczenie. Paweł Szymański w porozumieniu z badaczami, kierując się także teatralną wyobraźnią, stworzył dźwiękowy obraz obrzędu mającego pomóc duszy odchodzącej w zaświaty. Wykorzystał także dźwiękonaśladowcze maszyny wiatrowe, które sugerują atmosferę pustynnego krajobrazu, zaś tekst śpiewany i w dużej mierze w sposób aktorski podawany przez członków znakomitego zespołu wokalnego Camerata Silesia pod kierunkiem Anny Szostak, wpisuje się w przebieg tego niezwykłego dzieła. W kolejnych epizodach natrafiamy na rozmaite etapy obrzędu – opowieści, jest cisza przerywana podmuchami wiatru, są bardziej dramatyczne sekwencje walki ze złem czy nawet kłótni, jest także rozładowanie emocji, gdy pojawia się archaiczny i prymitywny instrument perkusyjny – drumla, jest wreszcie szum wiatru kończący opowieść i powracający do punktu wyjścia. Słuchając świetnego wykonania śpiewaków katowickiego zespołu i muzyków Narodowej Orkiestry Polskiego Radia w Katowicach możemy podziwiać wspaniały świat dźwięków tworzonych współcześnie, ale zagłębionych w dalekiej duchowo i historycznie przeszłości.

                                                                   Joanna Tumiłowicz

• « poprz.
• nast. »