Przegląd nowości

Blaski i cienie Roku Moniuszkowskiego

Szczegóły

Opublikowano: poniedziałek, 28, październik 2019 06:43

Natomiast średnie i najmłodsze pokolenie, oglądając dwa najwspanialsze arcydzieła moniuszkowskie dowiaduje się, że Halka była sprzątaczką, Jontek kelnerem, górale zezwięrzęconymi demonami, a prolog w Strasznym dworze rozgrywał się w pruskich koszarach, wśród żołnierzy w kalesonach. Również gdańskiej inscenizacji Hrabiny, nie przysłużyło się w II akcie przeniesienie akcji do współczesnego supermarketu, podobnie jak w czasach stalinowskich założenie PGR-u w III akcie według koncepcji inscenizacyjnej ówczesnego klasyka.

Od niepamiętnych czasów jednoaktówki Flis i Verbum nobile łączono w jeden wieczór. Czasem Verbum grano z inną, krótką operą lub baletem, ale dla dobra moniuszkowskiej spuścizny te dwie operowe perełki narodowego repertuaru w jednym spektaklu było najlepszym rozwiązaniem. Tak postępowano za mojego dzieciństwa w Bytomiu, potem w młodości w Poznaniu, a następnie za moich czasów Pod Pegazem. Niestety nie akceptowała tego codzienna publiczność i Verbum z Flisem szybko schodził z afisza. A szkoda, bo w obu tych dziełach tkwi nieodparty liryzm i komizm (Flis) oraz muzyczne mistrzostwo (Verbum). Poza tym na szczęście jednoaktówki te nie wpadły jeszcze w łapy któregoś z gwałcicieli dziedzictwa naszej opery.

Rok Moniuszkowski ujawnił cienie naszego stosunku do dorobku ojca polskiej opery narodowej. Dotyczy to również licznych instrumentalnych i wokalnych podróbek i przeróbek jego melodii, czym współcześni przerabiacze ocierają się jedynie o wielkość Pana Stanisława, bo był on melodystą niedoścignionym.

Obchody Moniuszkowskie mają w sobie jednak również wiele blasku. Świetna wystawa w Operze Narodowej, Salon Moniuszkowski niezliczona ilość koncertów, recitali, premier (Karmaniola w Teatrze Wybrzeże z wystawą Moniuszko Teatralny), happeningów (szczególnie Moniuszko – Cracovia Danza) nagrań (Halka w języku włoskim), działań edukacyjnych i popularyzatorskich.

Natomiast zdecydowanym fiaskiem jawi się nadanie imienia Stanisława Moniuszki warszawskiemu Centralnemu Dworcowi Kolejowemu. Nikt odjeżdżający stąd, lub przyjeżdżający tu nie twierdzi, że to z Moniuszki lub na Moniuszkę. Chyba, że lukstorpedą „Halka” do Zakopanego, pośpiesznym „Flis” do Krakowa, osobowym „Straszny dwór” do Gdańska, ekspresem „Verbum nobile” do Wrocławia, międzynarodową „Hrabina” do Poznania, sypialnym „Paria” do Szczecina, „Milda” do Wilna, a pogańską „Nijoła” do Olsztyna.

                                                                        Sławomir Pietras

• « poprz.
• nast. »