Przegląd nowości

Szymanowski w dobrym towarzystwie

Szczegóły

Opublikowano: środa, 03, kwiecień 2019 12:10

Stąd przejmujące Allegro molto, które po nim następuje, z przezierającą i chwytającą za serce (nie darmo po rosyjsku wzruszające brzmi: „duszeszczipatielnoje”)  hebrajską melodią w skrzypcach, by po jakimś czasie wyłonił się z niego motyw delikatnego, eterycznego walca w tempie Allegretto, po którym następuje Largo z agresywnym motywem, granym staccato, by następnie z wolna wygasać w kolejnym ogniwie o tym samym oznaczeniu tempa. Po tym wyjątkowym utworze, w którym kompozytor oddał hołd ofiarom nieludzkich czasów, trudno słuchać jeszcze jakiejś muzyki, żeby nie zabrzmiała ona niestosownie czy wręcz banalnie.

Zresztą taką opinię wyraziła sama dyrygentka, ale jednak zdecydowała się na bis na ogniwo zamykające Rossiniowską uwerturę do Wilhelma Tella, z onomatopeicznym motywem pędzącej konnicy. W tym kontekście nie był on znów taki przypadkowy, bo właśnie Szostakowicz przywołał go w swojej ostatniej – XV Symfonii. Zresztą sentymentem darzy włoskiego twórcę wielu poważnych kompozytorów poważnego wieku XX. Także Krzysztof Penderecki. Pomiędzy omówionymi utworami, na wspomnianym koncercie można było jeszcze posłuchać Suity na tematy irańskie „Radif” Lwa Knippera, która raczej nie wykracza poza dość konwencjonalne środki orientalnej stylizacji, właściwe dla rosyjskiej, a potem radzieckiej szkoły wschodniej. Rolę concertina pełni w niej kwartet smyczkowy. Wstawiono ją zapewne ze względu na orientalne fascynacje Szymanowskiego (III Symfonia „Pieśń o nocy” do tekstów mistycznego poety perskiego Dżelaleddina Rumiego, dzielącego skądinąd z nim tę samą orientację, Pieśni miłosne Hafiza, Pieśni księżniczki z baśni, Pieśni muezzina szalonego). W Koncercie na orkiestrę smyczkową Grażyny Bacewicz zabrakło mi natomiast większej drapieżności brzmieniowej, zwłaszcza w częściach skrajnych. Powstał  on w czasie obowiązywania doktryny socrealizmu, ale utrzymany jest w neoklasycznym stylu. Okazał się prawdziwym fajerwerkiem repertuarowym, dzięki zwartości, a zarazem błyskotliwości fakturalnej, dając znaczne pole do popisu dla tego rodzaju zespołów, chętnie po niego sięgających. 

                                                                   Lesław Czapliński

• « poprz.
• nast. »