Przegląd nowości

Przebojowy Oniegin

• 

Szczegóły

Opublikowano: czwartek, 17, marzec 2016 18:53

„Eugeniusz Oniegin” Piotra Czajkowskiego to już czwarta opera wystawiona w Filharmonii Świętokrzyskiej w Kielcach przy współpracy z Uniwersytetem Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie. Wcześniej kielecka publiczność miała okazję zobaczyć trzy dzieła Wolfganga Amadeusza Mozarta: „Cosi fan tutte”, „Don Giovanniego” i „Wesele Figara”.

„Eugeniusza Oniegina” wystawiono w Kielcach 11 marca 2016 roku, 138 lat i dwa miesiące od ukończenia opery przez kompozytora, co stało się 13 stycznia 1878 roku. Już wtedy dzieło odbiegało od tradycyjnego, koturnowego, stylu operowego i dlatego Czajkowski nie nazwał go „operą”, tylko „scenami lirycznymi” a prawo pierwszego wykonania przyznał studentom Konserwatorium Moskiewskiego. Choć autora interesowały głównie przeżycia i przemiany zachodzące w życiu bohaterów, to w operze nie brakuje efektownych scen zbiorowych i rodzajowych. Z muzycznego punktu widzenia na „Eugeniusza Oniegina” składają się same przeboje: arie Leńskiego i Gremina, kuplety Triqueta, duet Leńskiego i Oniegina, Polonez, Walc, tańce dożynkowe, a centralny punkt opery – scena pisania miłosnego listu przez Tatianę – jest jedną z najpiękniejszych w literaturze muzycznej. W operze Czajkowskiego śpiewacy mają możliwość nie tylko błyszczeć wokalnie,  ale także aktorsko, bo otrzymują interesujący materiał do zagrania wieloznacznych bohaterów scenicznych. W operze opartej na dramacie Aleksandra Puszkina główni bohaterowie to młodziutka, naiwna Tatiana i – mimo młodego wieku – znudzony życiem pożeracz serc niewieścich Eugeniusz Oniegin oraz siostra Tatiany, Olga i jej narzeczony, przyjaciel Oniegina, Włodzimierz Leński. Między tą czwórką rozgrywa się dramat pełen miłości, zazdrości i niedopowiedzeń, zakończony najpierw rzeczywistą tragedią – śmiercią Leńskiego a potem odtrąceniem ukochanego przez Tatianę wierną małżeńskiej przysiędze.

Dylematy dziewiętnastowiecznych bohaterów nie są wcale obce dzisiejszym młodym ludziom, co wykorzystał w swojej inscenizacji reżyser Ryszard Cieśla (solista Teatru Wielkiego-Opery Narodowej, dziekan Wydziału Wokalno-Aktorskiego UMFC). Zachował wprawdzie kostiumy z epoki ale dał studentom możliwość zaprezentowania bliższych naszym czasom kreacji artystycznych. Oniegin w wykonaniu Michała Przygońskiego (studenta w klasie Roberta Cieśli, który w 2014 roku zadebiutował jako solista na scenie Warszawskiej Opery Kameralnej, wykonując  główną rolę w operze „Wasserstimmen” Dariusza Przybylskiego) może i jest lowelasem ale wcale nie tak bardzo nieczułym na bezgraniczne oddanie Tatiany a przyjaźń z Leńskim jest dla niego ważniejsza od honoru i dlatego to nie on, jak chce autor libretta, zabija przyjaciela. To oszalały z zazdrości Leński sam się pozbawia życia, co ładnie zagrał, a przed wszystkim zaśpiewał, Dionizy Wincenty Płaczkowski (student w klasie Eugenii Rezler, laureat I wyróżnienia na międzynarodowym konkursie Złote Głosy 2015 i wykonawca specjalnie dla niego napisanej partii tenorowej Isaaka w spektaklu Teatru Studio „Wyznawca” w reżyserii Natalii Korczakowskiej).

W rolę Tatiany wcieliły się dwie śpiewaczki: Joanna Drewniak-Krzemińska (studentka roku dyplomowego klasie Doroty Radomskiej) i Paulina Agnieszka Szafaryn (studentka II roku studiów magisterskich w klasie Mikołaja Moroza) obie obdarzone ładnymi, mocnymi sopranami, a wdzięczną partię Olgi pięknie poprowadziła Marta Mika (studentka w klasie Jadwigi Rappe). Duże pole do wokalnego a zwłaszcza aktorskiego popisu w operze Czajkowskiego mają wykonawcy partii Triqueta i Gremina. Z rolą tego pierwszego znakomicie poradził sobie Rafał  Żurek (student w klasie Jerzego Knetiga, laureat III nagrody w Ogólnopolskim Konkursie Wokalnym im. Ludomira Różyckiego w Gliwicach).

Ciekawie zaprezentował się także Krzysztof Łazicki (student IV roku wydziału Wokalno-Aktorskiego w klasie Roberta Cieśli) ale warunki predysponują go raczej do śpiewu oratoryjnego i kantatowego, zgodnie zresztą z wybranym zawodem – jest absolwentem kierunku muzyka kościelna na UMCF. Ponadto w spektaklu wystąpili: Magdalena Pluta (uczennica Izabeli Kłosińskiej, finalistka Ogólnopolskiego Konkursu Wokalnego im. Jana Kiepury w Sosnowcu, od 2015 współpracująca z Akademią Młodych Talentów działającą przy Teatrze Wielkim – Operze Narodowej w Warszawie) – jako niania Filipiewna,  Konrad Borowiec (absolwent studiów I stopnia Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach, student V roku w klasie Włodzimierza Zalewskiego) – jako Zariecki oraz Maria Kuleszo (studentka klasie Małgorzaty Kubali) – jako Łarina, matka Tatiany i Olgi.

Na osobną uwagę zasługuje Barbara Jop (studentka IV roku w klasie Krystyny Jaźwińskiej-Dobosz, absolwentka Państwowej Szkoły Muzycznej I i II st. im L. Różyckiego w Kielcach, stypendystka Krajowego Funduszu na rzecz Dzieci Zdolnych) a to dlatego, że śpiewaczka została obsadzona w dopisanej przez reżysera niemej roli Losu, który steruje postępowaniem bohaterów, co młodszej części widowni może kojarzyć się raczej z Harrym Potterem. Jakby nie było opera została przyjęta przez publiczność, która wypełniła widownię do ostatniego miejsca, bardzo serdecznie, a w przeddzień, na otwartej próbie generalnej, również były tłumy, choć była ona biletowana. Brawa należą się Teresie Romańskiej za przygotowanie Chóru Instytutu Edukacji Muzycznej Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, Aleksandrze Dziurosz za układy choreograficzne, w których niemałą rolę odgrywali także chórzyści, Karolinie Fandrejewskiej za kostiumy oraz orkiestrze symfonicznej Filharmonii Świętokrzyskiej i Jackowi Rogali, pod którego batutą to wydarzenie miało miejsce.

                                                                          Lidia Zawistowska