Przegląd nowości

„Chowańszczyzna” Musorgskiego w Opéra national de Paris

Szczegóły

Opublikowano: poniedziałek, 11, luty 2013 11:06

Natomiast jedynie dwa fragmenty z aktu III były całkowicie zorkiestrowane. Orkiestracji całości jako pierwszy podjął się Rimski-Korsakow, przyjaciel Musorgskiego, ale za cenę dokonania w partyturze wielu radykalnych cięć. W 1959 roku pojawiła się wersja Szostakowicza (najczęściej obecnie wykonywana), uważana za najbardziej zgodną z pierwotnymi intencjami autora opery, chociaż i w tym przypadku nie można w żadnym razie mówić o całkowitej wierności w stosunku do oryginału. W związku z tymi perypetiami odbyły się aż trzy prawykonania Chowańszczyzny: najpierw w amatorskim teatrze Kononowa (1886), a następnie w Moskwie (1897) i wreszcie w Teatrze Maryjskim w Sankt-Petersburgu (1911) w reżyserii Fiodora Szalapina.

W Paryżu wystawiano regularnie produkcje importowane z zagranicy i dopiero w grudniu 2001 roku Opéra-Bastille przygotowała wreszcie własną inscenizację, którą teraz można właśnie na tej samej scenie znowu oglądać. Jej autorem jest znany reżyser pochodzenia rumuńskiego Andrei Serban, który współpracował przy tej okazji ze scenografem Richardem Hudsonem. Ogólnie rzecz ujmując ich pozbawiona epickiego rozmachu wizja grzeszy konwencjonalnością rozwiązań scenicznych, pewnym schematyzmem i wyraźnym brakiem oryginalnej inwencji.

Nie udało się też im wznieść ponad konkretne realia historyczne - oczywiście godne zdecydowanego podkreślenia - i nadać temu naznaczonemu cierpieniami rosyjskiego ludu epizodowi walki o tożsamość narodową wydźwięku o bardziej uniwersalnym charakterze. Zaletą pracy realizatorów jest natomiast przejrzystość narracji, która ułatwia zrozumienie zawiłości politycznego kontekstu opery oraz śledzenie zachodzących pomiędzy licznymi protagonistami relacji. Nie brakuje tutaj też obrazów o niepodważalnej urodzie plastycznej - do czego przyczyniają się bezbłędnie prowadzone przez Yvesa Bernarda ustawienia świetlne - jak choćby ten widok pogrążonego w groźnych chmurach Placu Czerwonego czy scena finałowa, w trakcie której młodziutki carewicz zmierza ku swojemu przeznaczeniu krocząc po pozostałych po spaleniu starowierców popiołach.

• « poprz.
• nast. »