Przegląd nowości
150. rocznica urodzin Giacomo Pucciniego
- Szczegóły
- Opublikowano: czwartek, 26, czerwiec 2008 02:00
150 lat temu 22 grudnia urodził się w Lucca w regionie Toscanii (północna cześć Włoch) Giacomo Puccini, jeden z największych kompozytorów operowych na przełomie XIX i XX wieku. Urodził się w rodzinie organisty, kompozytora i nauczyciela muzyki Michele Pucciniego. Został ochrzczony 23 grudnia 1858 roku w kościele San Giovanni i nadano mu imiona po wszystkich muzycznych przodkach: Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini. Wielopokoleniowa tradycja muzyczna w rodzinie przesądziła o dalszych losach małego Giacomo, który został wysłany tuż po śmierci ojca w 1864 roku, najpierw na naukę muzyki do wuja Fortunato Magi, a następnie do Carla Angeloniego. W wieku 9 lat wstąpił do chóru przy kościele San Martino, w którym później przejął obowiązki po ojcu jako organista i kantor. W tym czasie komponował swoje pierwsze utwory na ograny i już wówczas coraz częściej myślał o operze. Przełomowym wydarzeniem w życiu Pucciniego, była podróż pieszo w 1876 roku wraz z bratem do oddalonej o ok. 30 km Pisy na przedstawienie opery Aida G. Verdiego, po którym zdecydował że zostanie kompozytorem operowym.
W 1880 roku po ukończeniu Szkoły Muzycznej Pacciniego w Lucca przeniósł się do Mediolanu na dalsze studia w Konserwatorium pod kierunkiem Amilcare Ponchielliego i Antonio Bazziniego. W 1883 roku na zakończenie studiów napisał instrumentalny utwór Capriccio Sinfonico, w którym po raz pierwszy pokazał swój wielki talent kompozytorski.
Natomiast 1 kwietnia 1883 roku wydawca Edoardo Sonzogno ogłosił w wydawanym przez siebie czasopiśmie Teatro Illustrato konkurs na jednoaktową operę dla młodych włoskich kompozytorów, do którego Puccini również przystąpił. Skomponował wówczas swoją pierwszą operę Le Villi i chociaż nie wygrał konkursu, to jego opera została wystawiona w 1884 roku w Teatro Dal Verme w Mediolanie. Dziennikarz Gramola w Corriere della Sera napisał, że "Włochy czekały na takiego kompozytora". Po pierwszym sukcesie Pucciniego, wydawca muzyczny Gulio Ricordi złożył zamówienie na następną operę. Puccini pracę nad nową operą Edgar, ukończył dopiero w 1889 roku a jej wystawienie w mediolańskiej La Scali okazało się wielką klęską. W 1891 roku Puccini powrócił w swoje rodzinne strony i zamieszkał początkowo wynajmując dom w Torre del Lago w małej miejscowości, obecnie 11 tys. mieszkańców, położonej między jeziorem Massaciuccoli a Morzem Tyreńskim w bliskiej odległości od Viareggio i około 30 km od miejsca urodzenia.
Pomimo niepowodzenia Edgara, wydawca Gulio Ricordi przekonany o wielkim talencie Pucciniego zamówił kolejną operę Manon Lescaut, przy której był również współtwórcą libretta. Wystawiona 1 lutego 1893 roku w Teatro Regio w Turynie Manon Lescaut przyniosła Pucciniemu wielki sukces i sławę. Po kilku latach Puccini zakupił działkę z zabytkową wieżą, którą kompletnie przebudował w dom swojego życia do którego później zawsze chętnie wracał po swoich artystycznych podróżach.
W Torre del Lago Puccini napisał swoje największe dzieła; La Boheme (premiera 1 lutego 1896, Teatro Regio Turyn), Tosca (premiera 14 stycznia 1900r. Teatro Costanzi Rzym), Madama Butterfly (premiera 17 lutego 1904 r. Teatro alla Scala Mediolan). Kolejnym wielkim sukcesem była La Fanciulla del West z premierą 10 grudnia 1910 roku w nowojorskiej Metropolitan Opera, którą dyrygował Arturo Toscanini. W 1917 roku 27 marca w Opera de Monte-Carlo odbyła się premiera opery La Rondine, a rok później 14 grudnia w Metropolitan Opera wystawiono trzy jednoaktowe opery Pucciniego, Il tabarro, Suor Angelica i Gianni Schicchi. Ostatnia opera Turandot, nad którą Puccini rozpoczął pracę w 1920 roku, nie została w pełni ukończona, kiedy kompozytor udał się do Brukseli na operację raka gardła, gdzie zmarł dzień po operacji (są źródła które podają, że kilka dni) na atak serca 29 listopada 1924 roku. Puccini początkowo został pochowany w Mediolanie, ale 1926 roku zgodnie z wolą syna Antonia został przeniesiony do kaplicy, która została zbudowana w jego domu w Torre del Lago.
Operę dokończył Franco Alfano na podstawie szkiców i wskazówek pozostawionych przez Pucciniego. Premiera Turandot odbyła się 25 kwietnia 1926 roku w mediolańskiej La Scali, którą dyrygował Arturo Toscanini.
Dom w Torre del Lago w którym Puccini mieszkał przez ponad 30 lat został przekształcony w Villa Museum Puccini. Nad brzegiem jeziora Massaciuccoli tuż przed domem kompozytora od 1930 roku w okresie letnim od lipca do sierpnia odbywa się Festiwal Pucciniego na którym prezentowane są opery słynnego włoskiego kompozytora. Ze względu na różne finansowe i polityczne okoliczności dopiero od 1966 roku festiwal rozpoczął coroczną działalność. Festiwal Operowy Pucciniego w ciągu wieloletniej historii, gościł największej sławy artystów, m.in. wystąpili: Tito Gobbi, Mario del Monaco, Giuseppe Di Stefano, Luciano Pavarotti, Placido Domingo, Jose Carreras, Katia Ricciarelli, Daniela Dessi, Jose Cura i wielu innych. W latach poprzednich również w ramach festiwalu odbywały się przedstawienia baletowe z wielkimi gwiazdami, m.in. wystąpił Rudolf Nureyev, Carla Fracci i wielu innych. Festiwal Operowy Pucciniego cieszy się dużym uznaniem i wielką popularnością w świecie i każdego roku odwiedzany jest przez ponad 40 tys. melomanów.
W 2000 roku, w rocznicę 70 - lecia pierwszego festiwalu, którego założycielami byli Giovacchino Forzano i Pietro Mascagni do programu włączono nowy projekt nazwany "Rzeźbienie Opery". Rzeźby inspirowane muzyką Pucciniego są wystawione na terenie festiwalu jak również stanowią część
Pierwszym artystą rzeźbiarzem, który debiutował w 2000 roku podczas Festiwalu Pucciniego był japoński artysta Kan Yasuda, który stworzył scenografię do nowej produkcji w operze Madama Butterfly. Praca ta została później w 2001 roku pokazana w Japonii w "Italia in Giappone 2001" i wiosną 2002 roku na Wiesbaden International May Festival. W 2002 roku w Torre del Lago zadebiutował polski o światowej sławie rzeźbiarz Igor Mitoraj, który stworzył scenografię i kostiumy do nowej produkcji w operze Manon Lescaut. Następnie w 2003 roku na Festiwalu Pucciniego w projekcie "Rzeźbienie opery" zadebiutował kolejny wielki artysta, belgijski malarz i rzeźbiarz Jean-Michel Folon, który stworzył scenografię w nowej produkcji do opery La Boheme; w 2004 roku ta produkcja odbyła tournee po Francji i Belgii. W 2004 roku na festiwalu zaprezentował swoje prace włoski rzeźbiarz Arnaldo Pomodoro, który zaprojektował scenografię do opery Madama Butterfly i ta produkcja również odbyła tournee po Japonii we wrześniu tego samego roku. Również podczas festiwalu w 2004 roku inny włoski rzeźbiarz Pietro Cascella przedstawił plastycznie muzykę opery Turandot w baśniowej scenografii w bezwymiarowym czasie i przestrzeni. Ta praca otworzyła australijski Festiwal Pucciniego w Melbourne w listopadzie 2004. Na kolejnym festiwalu w 2005 roku w Torre del Lago scenografię do opery La Fanciulla del West zaprojektował słynny amerykański malarz Nall. Latem 2006 roku został ponownie zaproszony Igor Mitoraj do stworzenia scenografii i kostiumów do nowej produkcji w operze Tosca. Natomiast w 2007 roku na festiwal został ponownie zaproszony amerykański artysta Nall, który zaprojektował produkcję opery La Rondine. Również w tym samym roku zadebiutował włoski artysta Ugo Nespolo tworząc scenografię do opery Madama Butterfly.
W Torre del Lago, które przyjęło nazwę Torre del Lago Puccini już od kilku lat były planowane specjalne wydarzenia muzyczne na 54. Festiwal Pucciniego w 2008 roku. Zaplanowano uroczyste koncerty poświęcone 150. rocznicy urodzin Giacomo Pucciniego i cztery produkcje operowe, w tym dwie nowe produkcje oper Turandot i Edgara oraz wznowienia przedstawień z poprzednich lat, Tosca z 2006 roku i Madama Butterfly z ub. roku. Zaplanowano otwarcie nowego, nowocześnie wyposażonego amfiteatru, który liczy 3200 miejsc jak również audytorium dla bardziej kameralnych muzycznych wydarzeń na 495 miejsc. Na całym terenie otaczającym Muzeum Pucciniego i nowe obiekty teatralne powstał Park Muzyki, który będzie przypominać czasy kiedy Giacomo Puccini przyjechał po raz pierwszy w poszukiwaniu pięknego, spokojnego i oddalonego od świata miejsca do pracy.
Natomiast w 2004 roku w Lucca, w miejscu urodzenia Pucciniego, zainaugurował działalność Międzynarodowy Festiwal Giacomo Pucciniego i do tej pory odbyło się już ponad 850 koncertów i sprzedano 77 tys. biletów. W bieżącym roku dla uczczenia 150. rocznicy urodzin Giacomo Pucciniego zaplanowano ponad 370 wydarzeń muzycznych. Recitale, przedstawienia operowe i koncerty odbywają się codziennie w kościele San Giovanni, tam gdzie wielki włoski kompozytor został ochrzczony. Dzieła operowe Giacomo Pucciniego zdobyły ogromne uznanie i wielką popularność na całym świecie. Z danych statystycznych prowadzonych przez bazę operową, (do której większe teatry operowe z całego świata przesyłają informacje o swoich repertuarach) wynika, że w kalendarzowym 2007 roku na całym świecie w 125 teatrach odbyło się 719 przedstawień operowych Pucciniego w 167 produkcjach. Natomiast w bieżącym kalendarzowym 2008 roku, w którym przypada 150. rocznica urodzin G. Pucciniego, łącznie zaplanowanych jest 269 produkcji, 1350 przedstawień w 167 miastach. Z innych badań przeprowadzonych na podstawie kilku miesięcy 1994 roku przez Stanford University, wynika że wśród wszystkich oper, najczęściej wystawiana jest Tosca, na drugiej pozycji La Boheme, G. Pucciniego, na trzecim miejscu jest Czarodziejski flet W. A. Mozarta, i na czwartej pozycji Madama Butterfly Pucciniego.
Informacja o przedstawieniach oper Giacomo Pucciniego w nowym sezonie 2008/09. Wiener Staatsoper - zaprezentuje cztery produkcje operowe Giacomo Pucciniego, Madama Butterfly 6 przedstawień, Tosca 8, Manon Lescaut 4 i La Boheme w dniu rocznicy urodzin i 5 w innym terminie.Mediolańska La Scala - w marcu i kwietniu 2008 przedstawiła trzy jednoaktowe opery Il Tabarro, Suor Angelica, Gianni Schicchi, a w nadchodzącym lipcu zaprezentuje 11 przedstawień opery La Boheme.Lyric Opera w Chicago - w nowym sezonie odbędzie się 11 przedstawień opery Madama Butterfly.Covent Garden Royal Opera House w Londynie - przedstawi cztery produkcje, La Fanciulla del West, La Boheme, Tosca i Turandot.Nowojorska Metropolitan Opera: La Boheme 22 grudnia i 10 przedstawień, Madama Butterfly 12 przedstawień, La Rondine w wieczór sylwestrowy i 9 spektakli w innych terminach, również 15 marca w galowym koncercie z okazji 125. rocznicy powstania MET, zostanie pokazany jeden akt z opery La Fanciulla del West, której światowa premiera odbyła się na tej scenie w 1910 roku.
Irena Horba, Chicago.