Sobotni koncert Orkiestry Filharmonii Narodowej rozpoczął się od chwili ciszy w hołdzie dla ofiar tragicznego zamachu w Krakowie. O powstanie wszystkich słuchaczy poprosił po angielsku pierwszy dyrygent gościnny Christoph König. Kapelmistrz nie miał mikrofonu, jednak ten zbiorowy gest nie wywołał żadnych kontrowersji, nie rzucił się też cieniem na samo wykonanie muzyki. Koncert wypełniło na wstępie prawykonanie utworu zamówionego przez Filharmonię Narodową.
Był to 20-minutowy fresk symfoniczny Polaris Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil, kompozycja barwna, przykładająca zasadnicze znaczenie do efektów dźwiękowych, posiadająca też kilka wyrazistych motywów i korzystająca z wielu charakterystycznych figuracji instrumentalnych. Wyróżnić tu trzeba np. efekty grane na harfie, w tym szybkie glissanda, również powtarzane przez sekcje smyczków, motywy jakby synkopowanego marsza spiccato, powtarzający się parokrotnie wysoki dźwięk fletu, dzwoneczkowe efekty czelesty, akordowe interwencje fortepianu. Liczne też były pochody w górę i w dół zarówno smyczków grających détaché, jak i wybranych instrumentów dętych.
Cały ten repertuar efektów układał się jakby w kosmiczną opowieść, co zresztą sugerował tytuł dzieła, Polaris, to po prostu Gwiazda Północna. Ma ona w naszej ziemskiej rzeczywistości wyjątkowe znaczenie symboliczne, co wynika bezpośrednio z jej cechy fizycznej – jako gwiazda położona najbliżej północnego bieguna niebieskiego, podczas obrotu Ziemi niemal nie zmienia swojego położenia i zawsze wskazuje kierunek północny, co ma znaczenie praktyczne na morzu, zaś jej sens uniwersalny pozwala używać w celu określenia „przewodnictwa i stałości” w poszukiwaniu celu życiowego. W kompozycji wyróżniono trzy segmenty: Stella (Gwiazda), Ventus (Wiatr) i Aurora (Zorza). Terminy te tylko naprowadzały naszą wyobraźnię na całkiem naturalne, dostrzegalne z Ziemi zjawiska, ale ponieważ muzyka nie zawsze ma wyrazistą narrację można ją było odbierać jak pięknie oszlifowany diament muzyczny, jak niesemantyczny i abstrakcyjny obraz nadchodzący z kosmosu i tego uniwersalnego, i tego, który wciąż drzemie wewnątrz nas samych. Jakież było zaskoczenie gdy początek następnego utworu, Koncertu na altówkę Grażyny Bacewicz, z brytyjskim solistą Timothy Ridoutem, zaczął się niemalże tak samo jak Polaris, głośnym i krótkim akordem tutti. Można było się zasugerować tym wstępem, że oto orkiestra powtarza owo prawykonanie dzieła Grażyny Pstrokońskiej-Nawratil, bo kolejne sekwencje orkiestrowe również pozwalały zakwalifikować utwór Bacewiczówny do gatunku muzyki sonorystycznej.

Pojawiły się zatem glissandowe pasaże w górę i w dół w wykonaniu smyczków, oderwane od muzycznego toku myślowego krótkie wstawki poszczególnych instrumentów dętych, a w końcówce koncertu także wyłaniające się z orkiestry „marszowe” rytmy smyczków, choć już bardziej poważne, bez filuternie synkopowanej struktury. Oczywiście dociekanie czy autorka Polaris korzystała dziś z narzędzi Bacewiczówny, którymi nasza kompozytorka posługiwała się jeszcze w latach 60. nie ma najmniejszego sensu, choć oczywiście współczesna polska muzyka czerpie wciąż z doświadczeń awangardowych twórców poprzedniego stulecia, bo jakoś na tworzenie nowej awangardy nikt nie ma specjalnej ochoty. Zresztą dalszy rozwój Koncertu, a zwłaszcza jego partii altówki solo, pokazywał nam typową Bacewiczównę, kompozytorkę, ale też mistrzynię sztuki smyczkowej. Altówka pod palcami Timothy Ridouta skrzyła się popisowymi, branymi z klasyki, ruladami smyczkowymi, pasażami, grą akordową, pizzicato i wszystko to działo się w ogromnym tempie. Dodajmy, że artysta grał na wspaniałym starowłoskim instrumencie, który śmiało stawiał czoła orkiestrze i dysponował piękną, ciemną barwą. No i wreszcie w trzeciej części Koncertu Molto allegro pojawił się w utworze kilkakrotnie przetwarzany polski Oberek, można powiedzieć, znak firmowy naszej wspaniałej Grażyny. Tutaj już mówienie o sonoryźmie Bacewiczówny traciło nieco sens. Dowiedzieliśmy się, że na piątkowej odsłonie występu solista nie poczęstował publiczności bisem, natomiast w koncercie sobotnim zdobył się na popisowy, czysto wirtuozowski pokaz niewiarygodnej techniki smyczkowej. Była to najprawdopodobniej część Sonaty ma altówkę solo Paula Hindemitha. I w ten sposób dotarliśmy do drugiej części sobotniego koncertu w Filharmonii Narodowej, gdzie dwóm polskim kompozytorkom przeciwstawiono niemieckiego Mistrza nad Mistrze. Jego Piąta Symfonia, zwana też Symfonią Losu dała okazję popisu całej orkiestrze i także dyrygentowi, Niemcowi z Drezna, Christophowi Königowi.
Zobaczyliśmy tutaj zupełnie innego człowieka, który wyzbył się artystycznej uważności i powagi, pokazał swoją ukrytą, nieco rozwichrzoną naturę, odrzucił nawet batutę, która służyła mu do precyzyjnego prowadzenia trudnych i nieco muzycznie nieprzewidywalnych sekwencji muzycznych. W V-tej Beethovena przecież dla każdego kulturalnego człowieka nie ma nic nieprzewidywalnego, tutaj każdą niemal nutę zawodowy muzyk ma w swoim uchu. Już pierwsze Allegro con brio dyrygent poprowadził w dosyć dużym tempie różnicując pojawiające się „trzy nuty” pukającego do nas losu, tworząc z tego krótkiego motywu zasadniczy element dramaturgii, budując napięcie i zawieszając grę w nadziei powstania kulminacji. Byli nawet tacy, którym te „przeciągania” wydały się przesadzone, ale ciekawe, co by na to powiedział sam Ludwig van Beethoven.

W części wolnej Andante con moto pokazał, że ona wcale nie musi być taka rozwlekła, zaś największą niespodziankę ujawnił w Scherzu, kiedy kompletnie wyciszył smyczki i kazał prowadzić melodię „pukającemu” fagotowi. Cały ten muzyczny spektakl był okraszony szaleńczym tańcem kapelmistrza, który swoimi młynkami z rąk, podskokami, rzutami w różne strony, demonstrował ładunek dynamizmu tkwiący w partyturze, z której akurat dyrygent korzystał tylko sporadycznie. W końcówce, przed wybuchowo-patetyczną kodą, Christoph König prawie przysiadł na swoim podium, mogło się wydawać, że chciał sięgnąć, albo po upuszczone okulary, albo miał podnieść batutę. Ale on nie nosi żadnych okularów a Symfonią dyrygował bez batuty. Taki to był koncert.
Joanna Tumiłowicz