Przegląd nowości
W operze Ukraina już zwyciężyła
- Szczegóły
- Opublikowano: poniedziałek, 09, listopad 2026 07:04
Funkcjonując od lat w wykonawstwie dzieł operowych nie liczyłem, że cokolwiek może mnie jeszcze zaskoczyć. Ubolewając nad brakiem kompletów publiczności podczas prezentacji dzieł współczesnych upewniałem się, że apogeum tego gatunku sztuki przypada na wiek XIX, no może jeszcze początki XX stulecia. Jeśli w naszych czasach nakłania się kogoś do skomponowania opery, to głównie dla honorów domu, ozdoby swego dorobku twórczego, lub zrobienie na złość konkurencji.
Sztuka operowa straciła swą aktualność polityczną, zajmowanie się tematami historycznymi i mistrzostwo w kultywowaniu pięknego śpiewu i wzruszającej muzyki. Aż tu ta wiadomość o polsko-amerykańskiej inicjatywie stworzenia produkcji operowej opowiadającej o tragedii ukraińskiej brutalnie napadniętej przez Rosję, będącej dziełem ukraińskiego kompozytora Maxima Kolomiietsa i amerykańskiego dramatopisarza, autora libretta George’a Branta. Powstało dzieło mogące być porównywane z najwybitniejszymi przedsięwzięciami w tej dziedzinie w epokach minionych. Jego muzyka brzmiąca współcześnie, choć odwołująca się do świata dźwiękowego z czasów Pucciniego (lubimy takie porównania!), ogarnia karkołomne wyczyny wokalne śpiewane po angielsku, bo w świecie w którym żyjemy zarówno oprawcy jak i ich ofiary porozumiewają się już tylko w tym języku.
Spektakl opowiada o tragedii kobiet ukraińskich, którym Rosjanie odebrali córki i pod pozorem wakacji wywieźli na okupowany Krym, co zresztą było faktem. Zrozpaczone matki postanowiły odebrać swe dzieci, wyruszyły rozklekotanym autobusem, okrężną drogą przez Polskę, Białoruś i Moskwę, aby ratować swe pociechy.
Reżyserię tego przedsięwzięcia powierzono Barbarze Wysockiej, która popisała się konceptem, rozegraniem scen chóralnych zrozpaczonych kobiet, interesująco poprowadzonych ról solowych i skomplikowaną inscenizacją. Świetnie zaprezentował się chór Opery Narodowej i jego solistki, dziewczęta i chłopcy z chóru „Argos” oraz orkiestra interpretująca niełatwą ale muzycznie interesującą partyturę.
W obsadzie rewelacyjna Izabela Matula (Katarzyna), równie wspaniałe Hanna Sosnowska (Lilla), Kamila Dudkowska (Dasza) i Weronika Wojtkowska (Olena) oraz Elissa Pfatsuder (Borysowa). Natomiast kreacje wokalno-aktorską, która przejdzie do historii sztuki operowej Polski i Ukrainy stworzyła jako Olha – Małgorzata Walewska. Grając babkę uprowadzonej nastolatki zaimponowała umiarem przeżywanej tragedii, poziomem wokalnym najwyższej klasy, śpiewając zadania jeszcze trudniejsze, niż dotychczasowe Azuceny, Amneris, czy Carmen.
Wszystko to ogarniała swym talentem dyrygenckim Keri-Lynn Wilson, wykształcona za granicą artystka ukraińska, prywatnie żona dyrektora Metropolitan Opera Petera Gelba, który nie musi aranżować jej kariery, a przeciwnie, ona wspiera wiele jego poczynań. Do koprodukcji przy powstawaniu Matek Chersonia doszło z jej inicjatywy oraz Waldemara Dąbrowskiego, któremu – gdy wybuchła wojna na Ukrainie – miałem zamiar doradzać aby zrealizować w Warszawie któreś z dzieł operowych tego narodu, takich jak Natałka Połtawka, Zaporożec za Dunajem lub Taras Bulba
Dobrze się stało, że i tym razem pokierował się własnym rozumem, wykorzystując swe kontakty z Peterem Gelbem lepiej niż Nawrocki z Trumpem.
Matki Chersonia po prezentacji w Warszawie trafią do repertuaru Metropolitan, potem objadą co ważniejsze centra sztuki operowej niemal na całym świecie, ale nie powiem które, bo po prostu jestem zazdrosny.
Miejmy nadzieję, że po powrocie do Warszawy ta koprodukcja będzie ozdobą repertuaru Opery Narodowej zaświadczając, że opery współczesne też mogą być grane kompletami.
Sławomir Pietras