Przegląd nowości

Archiwum operowe lwowskiego krytyka Jakuba Bylczyńskiego (2)

Szczegóły

Opublikowano: czwartek, 24, wrzesień 2026 07:00

Był w tych poematach niepokój fin de siècle’u, namiętność i szaleństwo… Jakuba Bylczyńskiego, będącego „dzieckiem” epoki nowego stylu, bardzo zajmowały te zagadnienia. Zresztą już w okresie studiów uniwersyteckich pozostawał pod wyraźnym wpływem prof. Kazimierza Twardowskiego. Twardowski zaś był nie tylko filozofem.

Zajmował się również teorią muzyki, komponował (m.in. modernistyczną z ducha Pieśń jesienną do słów Lucjana Rydla), a przede wszystkim ogłosił kilka prac psychologicznych, z których najbliższe weryzmowi i Wagneryzmowi były: Metafizyka duszy i Nieśmiertelność duszy (Wiedeń 1895) i Psychologia wobec filozofii i fizjologii (1897).

Prace te Bylczyński znał. Kształtowały jego poczucie estetyki i rozumienie sztuki przełomu wieków. „Naga Bogini” … to historia Psyche poszukującej swojej nieśmiertelności. Każdy z trzynastu tańców (połączonych ze sobą) reprezentuje próbę, ale i porażkę… czy to przez pijaństwo, magię, ezoteryzm, czy nawet przez zmysłowość…

Jedyną pewnością jest w końcu przenikliwy krzyk skrzypiec, to spotkanie, które w końcu dokonuje [się] ze śmiercią... Wszystko się wtedy zmienia, atmosfera, kolor powietrza: nie ma już czasu na udrękę, na daremne poszukiwania... Przez kilka niskich akordów , w równoległych harmoniach, fortepian ustawia się i narzuca spokój wystroju... […].

• « poprz.
• nast. »