Przegląd nowości

Nikiforiada Dwurnika

Szczegóły

Opublikowano: niedziela, 02, sierpień 2026 15:22

Jednak bezpośrednią inspirację, której Edward Dwurnik wcale się nie wypierał, stanowiło zjawisko Nikifora Krynickiego, malarza -samouka uważanego za niepełnosprawnego intelektualnie, ale artystycznie docenionego. Na wystawie stanowiącej zaledwie wycinek ogromnego dorobku Edwarda Dwurnika, liczącego 8 tys. obrazów, oglądamy  dwa  główne cykle malarskie zatytułowane „Sportowcy i Robotnicy”, są też cykle „Obrazów Dużych” oraz inne prace, np. z cyklu „Krzyż” czy np. formy przestrzenne, wydobyte z niebytu wielkie głowy.

W swej drodze twórczej, którą można by określić mianem publicystyki wizualnej, na pierwszy plan wybijają się emocje towarzyszące przemianom społecznym w Polsce w drugiej połowie XX wieku. Artysta ustawia swój obiektyw na najbardziej nieciekawą, nędzną i ciemną stronę PRL-u, która dawała pożywkę do rozwoju rozmaitych ludzkich wad i niedoskonałości. Towarzyszy też późniejszym zrywom społecznym, w tym powstaniu „Solidarności”, zaś w okresie transformacji ustrojowej wyraźnie cichnie, odwraca się od spraw codziennych, czego dowodzą pokazywane na wystawie trzy pokaźne obrazy niemalże abstrakcyjne,  przedstawiające główki tulipanów.

Bardzo ciekawy jest także „aneks” do wystawy „Duma i wstyd”. To w zasadzie komentarz artystyczny „estetycznego wnuka malarza” czyli Patryka Różyckiego. Jego cykl obrazów malowanych w stylistyce Dwurnika jest  świadectwem czasu już po transformacji, która przerwała publicystyczny dyskurs Mistrza. Ciągłość jednak została zachowana. O ile Dwurnik wykorzystał podwaliny estetyki Nikifora, Różycki za wzór przyjął Dwurnika. Kurator wystawy Łukasz Ronduda zwrócił uwagę, że ponieważ wiele z prac Dwurnika publiczność ogląda po raz pierwszy, lub też po długich latach przerwy, nie wszystkie fakty, komentarze i inspiracje zostały rozpoznane i wyjaśnione.

• « poprz.
• nast. »