Przegląd nowości

„Carmen” Bizeta w Opera Vlaanderen w Antwerpii

Szczegóły

Opublikowano: poniedziałek, 15, czerwiec 2026 18:16

Vandekeybus współpracował z wieloma muzykami czy plastykami, a zrealizowane przezeń na podstawie własnych choreografii filmy (na przykład In Sprite of Wishingand Wanting czy Blush) zostały wyselekcjonowane i niejednokrotnie nagradzane na festiwalach filmowych. Jego choreograficzny styl cechuje - jak określa to sam twórca - konfrontacja energii, ryzyka i niebezpieczeństwa z intuicją, impulsem oraz instynktem. „Chodzi o przełożenie na język tańca filozofii dramatycznego życia, naznaczonego dynamizmem i konfliktem”. „Taniec jest dla mnie czymś zwierzęcym, głębokim i nieuświadomionym”. Sygnalizowane tymi stwierdzeniami credo artystyczne Vandekeybusa do pewnego stopnia znajduje także odzwierciedlenie w pokazywanej w Antwerpii realizacji. A trzeba podkreślić, iż chodzi tutaj o jedno z najbardziej rozbudowanych przedsięwzięć artystycznych, jakie zostały kiedykolwiek na tej scenie zaprezentowane.

Otóż uczestniczy w nim około 120  wykonawców, wśród których obok solistów, rozbudowanego chóru, tancerzy (miejscowy balet oraz członkowie wspomnianej grupy Ultima Vez) pojawia się także zespół dziecięcy, dzieci ze szkółki karate oraz przedstawiciele społeczności romskiej. Reżyser doprecyzowuje, iż nie chodziło mu o przygotowanie spektaklu z tradycyjnymi wstawkami baletowymi, lecz o wizję, w której sam taniec staje się esencją opowiadanej historii. Trzeba jednak od razu stwierdzić, że owe niewątpliwie obiecujące zapowiedzi nie przynoszą oczekiwanych rezultatów artystycznych. Ogólnie rzecz ujmując mamy tu bowiem do czynienia z przedstawieniem wbudzającym mieszane uczucia, w którym przerost formy i wykorzystanych środków nie zupełnie trafia do wrażliwości współczesnego odbiorcy. Vandekeybus rezygnuje z realizmu i osadza historię w jednorodnej i abstrakcyjnej scenografii (Sylvie Olivé), której głównym elementem jest skalisty mur. Ponieważ przeniknięta duchem niczym nieograniczonej wolności Carmen symbolicznie burzy pojawiające się wokół i ograniczające ją mury, zanim jeszcze rozlegną się pierwsze dźwięki orkiestry do widzów dociera hałas uderzeń młotów rozbijających zamykające sceniczny horyzont skały. Podczas uwertury zza jednej z nich wyskakuje sylwetka przemieszczającego się jak goryl i wydobywającego dzikie okrzyki stworzenia (w tej roli czarnoskóry tancerz): jak się domyślamy symbolu czuwającej nad tytułową bohaterką i zarazem dzielącej jej wewnętrzne zmagania istoty. Niestety wraz z upływem czasu jej permanentna obecność na scenie irytuje i ostatecznie coraz bardziej nuży. Podobnie jak następstwo kolejnych, systematycznie nabierających skądinąd atrakcyjnych pod względem choreograficznym cech, epizodów. Albowiem wszechobecny w tej inscenizacji taniec nie przyczynia się do budowania spójnej wizji ani do kreślenia przekonujących portretów psychologicznych bohaterów i zachodzących pomiędzy nimi relacji.

• « poprz.
• nast. »