Przegląd nowości

Gotyk okopał się w Karpatach

Szczegóły

Opublikowano: niedziela, 12, kwiecień 2026 13:04

Obiekty (rzeźby i obrazy na deskach) zgrupowano według tematycznego klucza ewangelijnego, a więc zestawiając wyidealizowane figury Marii z Dzieciątkiem z tymi przedstawiającymi Matkę z ciałem martwego Syna (Pieta), Apostołów i świętych z mniej lub bardziej naturalistycznymi wyobrażeniami Ukrzyżowania. Pochodzą one z różnych warsztatów artystycznych: między innymi Wita Stwosza (nagrobne figury rycerzy, Jan Chrzciciel i jego syna o odziedziczonym po ojcu imieniu) czy Pawła z Lewoczy.

Okazuje się, że na południe od Karpat nie starano się zatrzeć żydowskiego pochodzenia Jezusa, ukrywając oznakę przynależności do tej wspólnoty pośród bujnych, długich włosów i pochodzące stamtąd jego podobizny zawierają pejsy. Przedstawienia Świętej Trójcy, a nawet Czwórcy w przypadku koronacji Marii w niezamierzony sposób unaoczniają wątpliwy charakter chrześcijańskiego monoteizmu. Duże wrażenie wywierają przedstawienia z zamarłymi oczyma martwego Jezusa w ramionach swojej Matki oraz Jana Chrzciciela (głowa na misie). Jak to w surowych okolicznościach bywa, Gotyk o odizolowanych górskich lub peryferyjnych okolicach trwał dłużej niż gdzie indziej, a wystawa obejmuje czasokres pomiędzy wiekami XIV a XVI.

                                                           Lesław Czapliński

• « poprz.
• nast. »