Przegląd nowości

Duchowa orogeneza?

Szczegóły

Opublikowano: czwartek, 05, marzec 2026 20:07

Umierać musi, co ma żyć, to słowa Kory z Nocy listopadowej Stanisława Wyspiańskiego, nawiązujące do rytuałów przejścia z poświęconych tej bogini misteriów eleuzyjskich, stanowiących jedno ze żródeł europejskiego teatru. W przywołanym spektaklu wielokrotnie powraca motyw umierania jako wielokrotnego przecinania ludzkiego żywota.

Jego ofiary stają się potem przedmiotem funeralnych praktyk. Mnie z kolei skojarzyło się to z wizją barki umarłych, jaka towarzyszyła chórowi żydowskich jeńców w inscenizacji Waldemara Zawodzińskiego Nabuchodonozora Giuseppe Verdiego jeszcze na scenie Teatru Słowackiego w 1992 roku, kiedy wciąż ubywało kogoś spośród śpiewających, przenoszonego następnie przez służebników Śmierci do łodzi ze zwłokami.

Sam czynnik choreograficzny ilustrował kolejne ogniwa Requiem,  zwłaszcza w sekwencji Dies irae znajdując wiele okazji dla efektownych układów ilustrujących jej muzyczny przebieg, mających jednak bardzo luźny i umowny związek z  liturgiczną wymową. Jednym z jej nielicznych przejawów było pozbywanie się przez tancerza kolejnych części garderoby, albowiem na Sąd Ostateczny zmarli stają nago. W archaicznych religiach występował wszakże taniec sakralny, a na gruncie chrześcijańskim mieliśmy z nim do czynienia w pewnym okresie w obrzędzie mozarabskim. Przenoszenie jego historycznych form byłoby jednak w tym kontekście pozbawione większego uzasadnienia. 

• « poprz.
• nast. »